Rodzaje kawy ziarnistej – sposoby parzenia kawy z ekspresu

Rodzaje kawy ziarnistej – sposoby parzenia kawy z ekspresu

Ciekawostki

Kawa to zdecydowanie jeden z najpopularniejszych napojów na całym świecie. Powszechnie znana i stosowana od wielu wieków ma nie tylko właściwości pobudzające, gwarantowane przez zawartą w niej kofeinę – popularną używkę, ale także posiada korzystne dla zdrowia właściwości. Na rynku znajdziemy wiele rodzajów ziaren i sposobów parzenia, ale które wybrać? O tym i nie tylko dowiesz się z dzisiejszego artykułu.

Skąd pochodzi kawa?

Kawa (ang. coffee) to napój sporządzany z nasion kawowca, które najpierw są odpowiednio palone, a później mielone. Kawę najczęściej podaje się na gorąco, aczkolwiek niektóre je rodzaje, wymagają zastosowania np. chłodnego mleka, wody lub nawet kostek lodu. Kawa pochodzi z Etiopii, gdzie owoce kawowca spożywano już w I tysiącleciu p.n.e. razem z dodatkiem masła oraz soli. Niemniej jednak nie uprawiano wtedy kawy, lecz korzystano z naturalnych miejsc wzrostu. Prawdopodobnie w Jemenie opracowano pierwszą metodę preparowania nasion przez prażenie, a następnie przygotowania z nich napoju. Kawa w Europie pojawiła się dopiero około XVI wieku.

Jakie są rodzaje kawy?

Na rynku znajdziemy wiele rodzajów i gatunków kaw, które różnią się pomiędzy sobą nie tylko smakiem i aromatem, ale także warunkami uprawy, zawartością kofeiny, a nawet wyglądem pianki, powstającej w trakcie przygotowywania napoju. Wróżniamy trzy najpopularniejsze rodzaje kaw: robustę, arabickę oraz kawy mieszane. Niemniej jednak na całym świecie znajdziemy blisko 100 różnych gatunków.

Kawa robusta

Kawa Robusta (Coffea Canephora) – inaczej kawa kongijska, charakteryzuje się przede wszystkim dużą ilością kofeiny (nawet do 2,5% zawartości w ziarnie), której zawartość jest około dwukrotnie większa niż w przypadku arabiki. Nie oznacza to, że jest ona bardziej aromatyczna, ale za to częściej spotkamy ją jako składnik kaw mieszanych, skutecznie obniżający ich koszt. Pierwotnie kawa Robusta wywodzi się z Afryki, jednak obecnie uprawiana jest w wielu innych rejonach świata. Jej udział w rynku kawowym wynosi około 20-29%.

Jak smakuje kawa robusta? Powszechnie uważa się, Robusta ma dość gorzki i ziemisty smak, a nawet nieco cierpki. Niemniej jednak Robusta lepiej sprawdza się podczas przygotowywania klasycznego espresso, ponieważ jest dosyć gęsta, przez co pianka z mleka lepiej utrzymuje się na jej powierzchni.

Dla kogo kawa Robusta jest szczególnie polecana? Z pewnością jej właściwości pobudzające docenią osoby, które potrzebują szybko przebudzić się o poranku. Wysoka zawartość kofeiny sprawia, że kawa ta daje tzw. kopa do działania. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykorzystać ziarna Robusty do zrobienia espresso, które uprzedzając fakty – będzie nieco cierpka i posiadała lekko gorzki posmak.

Kawa arabica

Cena arabiki jest zdecydowanie większa, niż pozostałych rodzajów kawy. Związane jest to zarówno z jej niesamowitym aromatem i smakiem, jak i wymagającymi warunkami uprawy – ten rodzaj ziaren najlepiej rośnie na wysokości powyżej 1000 m n.p.m. Do jej cech charakterystycznych należy także niska zawartość kofeiny, a także o wiele mniejsza piana powstająca podczas parzenia espresso.

Arabica uważana jest za odmianę bardziej szlachetną od omawianej Robusty. Posiada bardziej delikatny smak, mniej goryczkowy. W ziarnach Arabiki znajduje się około 6 – 9% tłuszczu, 15 – 17% cukru i 0,9 – 1,5% kofeiny. Jak widać jest to nieco mniej kofeiny niż w przypadku Robusty. Tym samym spożywanie Arabiki daje nie tyle energetycznego kopa, co bardziej aksamitny i wyjątkowy smak, którym można rozkoszować się z każdym łykiem kawy. Gatunek ten polecany jest osobom ceniącym delikatny i mniej gorzki smak.

Kawa mieszana

Kawa mieszana, jak sama nazwa wskazuje, jest połączeniem różnych rodzajów ziaren. Możliwość własnoręcznego mieszania różnych rodzajów i gatunków kaw daje nieograniczone możliwości w doborze smaku i aromatu.

Stopień zmielenia kawy

Kawę można kupić nie tylko w formie ziaren, ale również i postaci zmielonej. Wyróżniamy cztery podstawowe stopnie mielenia kawy: kawa bardzo drobno, drobno, średnio i grubo mielona. Jednak którą z nich wybrać, aby osiągnąć zamierzony smak i aromat? Wszystko zależy od sposobu przygotowania kawy, który wybierzemy. Niemniej jednak każdy kawosz doskonale wie, że najlepsza kawa jest wtedy, gdy zostanie świeżo zmielona tuż przed zaparzeniem. Panuje również zasada, że im dłużej ziarna kawy stykają się z wodą, tym grubiej powinny być zmielone.

Kawa bardzo drobno zmielona

Przypomina konsystencję pudru lub mąki. Doskonale sprawdzi się podczas przygotowania w tzw. tygielku, czyli metalowych garnuszkach, stawianych na ogniu. Sposób ten popularny jest w krajach bałkańskich i arabskich. Niekiedy do tak parzonej kawy dodaje się np. kardamon czy też inne przyprawy korzenne.

Kawa drobno zmielona

Kawa mielona w ten sposób jest trochę drobniejsza niż cukier i charakteryzuje się mocnym smakiem i aromatem, dzięki czemu idealnie nada się do ekspresu ciśnieniowego, przy którego pomocy już w kilkanaście sekund otrzymamy pełen smaku napar.

Kawa średnio zmielona

Ziarna średnio zmielone mają umiarkowany aromat i są najczęstszą formą mielenia wybieraną do parzenia kawy. Woda przelewana przez kawę średnio zmieloną pozwoli na otrzymanie aromatycznego naparu bez posmaku goryczy.

Kawa grubo zmielona

Kawa grubo mielona, w dotyku przypominająca sól morską, charakteryzuje się stonowanym smakiem, dlatego też najczęściej używana jest do przygotowania kawy w ekspresie przelewowym, gdzie woda sączy się pod niewielkim ciśnieniem.

Stopień wypalenia kawy

Wyróżniamy trzy podstawowe stopnie palenia kawy, od których zależny jest zarówno jej smak, jak i aromat. Poszczególne stopnie wypalenia różnią się między sobą zawartością kofeiny, kwasowością oraz goryczą.

Palenie jasne

Ziarna palone w ten sposób są zazwyczaj jasnobrązowe, matowe i zdecydowanie mniej aromatyczne, co wiąże się z dużo mniejszą goryczą i zachowaniem unikatowych smaków, którymi charakteryzują się poszczególne plantacje. Jednocześnie kawa z takich ziaren będzie zawierała dużo więcej kofeiny, niż napar przygotowany z ziarna palonego na średnio lub ciemno.

Palenie jasne otrzymywane jest z ziaren, które osiągają temperaturę 180-205 stopni.

Palenie średnie

Najczęściej spotykane palenie średnie charakteryzuje się ziarnami o brązowym kolorze i mniejszą zawartością kofeiny. Poziom ten swoją popularność zawdzięcza równowagą pomiędzy goryczą i kwasowością.

Palenie średnie otrzymywane jest z ziaren, które osiągają temperaturę około 210 stopni Celsjusza, w piecu trzymane są dłużej niż ziarna palone na jasno

Palenie ciemne

Podczas palenia ciemnego otrzymujemy ciemnobrązowe ziarna pokryte warstwą oleju. Smak i aromat naparu przygotowanego z kawy palonej w ten sposób jest wyjątkowo intensywny, z mocno odczuwalną przewagą goryczy. Jednocześnie zawiera on dużo mniej kofeiny, niż napój z delikatniej palonych ziaren.

Ziarna kawy podczas palenia ciemnego osiągają temperaturę nawet 240 stopni Celsjusza, co wiąże się z ryzykiem ich spalenia. Z pieca wyjmowane są dużo później, niż ziarna o mniejszym stopniu palenia.

Rodzaje kawy z ekspresu

Kawa, przez lata popularności, zyskała wiele różnych wariantów, których szeroki wybór zadowoli nawet najbardziej wymagających kawoszy. Kawa może być parzona na wiele sposobów i zawierać różne dodatki, w tym najpopularniejsze mleko. Wyróżniamy co najmniej kilkanaście rodzajów kawy z ekspresu:

Espresso

Espresso nie bez powodu oznacza “wyrazisty” – odpowiednie zaparzone oddaje niemal całą esencję kawy, ma wyrazisty smak i zapach, dzięki czemu jest bazą do wielu innych napojów kawowych. Klasyczne espresso, parzone z około 7 gram świeżych ziaren, podawane jest w niewielkich, około 55 mililitrowych filiżankach. Warto dodać, że poprawnie zaparzona kawa espresso ma na swojej powierzchni orzechowo-brązową piankę, którą nazywamy “cremą”.

Jak zrobić espresso? W zasadzie jest to bardzo proste. Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, do przygotowania ok. 25 mililitrów napoju, potrzebujemy zmielić ok. 7 gram świeżej kawy ziarnistej. Bardzo istotne jest ciśnienie, pod którym przepływać będzie gorąca woda. Powinno wynosić dokładnie 9 bar. Oczywiście trzeba pilnować także odpowiedniej temperatury wody, która w idealnym przypadku powinna mieścić się w przedziale 88-92 °C. Czas ekstrakcji kawy espresso wynosi ok. 25 sekund.

Ciekawostką może być fakt, że bardzo często do kawy espresso podaje się zwykła wodę. Dlaczego stosuje się taki zabieg? Powód jest bardzo prosty – chodzi o oczyszczenie kubków smakowych przed skosztowaniem kawy.

Do podstawowych wariacji kawy espresso należą:

  • coretto – zawierające dodatek alkoholu, np. whisky;
  • ristretto (corto) – mniejsza, ale za to bardziej intensywna kawa espresso
  • espresso lungo – espresso o zwiększonej objętości;
  • espresso doppio – podwójne espresso, czyli dwie porcje tej kawy, podane w większej filiżance;
  • espresso macchiato – zwykła kawa espresso wzbogacona dodatkiem spienionego mleka;

Espresso doppio

Espresso doppio, to prosto mówiąc podwójne espresso, podawane w jednej, większej filiżance. Prócz ilości naparu nie różni się ono w żaden inny znaczący sposób – kawa ta w dalszym ciągu powinna mieć wyrazisty aromat i smak.

Ristretto

Jest to kolejna wariacja klasycznej kawy espresso, tym razem z dodatkiem alkoholu. Najczęściej stosowanym “wzmocnieniem” jest grappy, whisky i brandy, ale bez problemu można spotkać się także z dodawaniem do kawy innych napojów alkoholowych.

Cappuccino

Ten napój kawowy, oprócz bazy z espresso, nadającej odpowiedni smak i aromat, zawiera dodatkowo mleko w proporcjach 3:1. Na powierzchni odpowiednio przygotowanego cappuccino powinno pojawić się ok. 2 cm gładkiej i lśniącej pianki mlecznej.

Macchiato

Macchiato, czyli “splamiony”, to kolejna odmiana klasycznej kawy espresso. Od pozostałych wariacji odróżnia go przede wszystkim obecność mleka – jego niewielka ilość przełamuje smak kawy, ale nie zmienia go całkowicie.

Latte macchiato

Latte macchiato to zdecydowanie jeden z najpopularniejszych napojów kawowych, serwowany w niemal każdej kawiarni. Prawidłowo przygotowane prezentuje trzy warstwy, powstałe poprzez powolne dolewanie espresso do pianki mlecznej.

Przygotowanie Latte może wydawać się problematyczne, ale bez problemu można przygotować je w domu. Należy tylko pamiętać o kilku ważnych zasadach:

  • W celu uzyskania charakterystycznych warstw należy do mleka dodać kawową esencję, nie na odwrót.
  • Prawidłowo przygotowana pianka powinna być lekka i puszysta, dlatego najlepiej przygotować ją z chudego, zimnego mleka
  • Espresso najlepiej przygotować z drobno zmielonej kawy
  • Napój należy podawać w temperaturze nieprzekraczającej X stopni Celsjusza, co pozwoli na natychmiastowe jego wypicie
  • W Latte proporcje są odwrócone – na jedną część espresso przypadają dwie części mleka

Jak w przypadku innych napojów kawowych latte macchiato ma wiele wariantów, które można w prosty sposób przygotować z pomocą dodatkowych składników, takich jak czekolada czy syropy smakowe.

Lungo / americano

Zarówno lungo, jak i americano, tworzone są na bazie espresso i charakteryzują się przede wszystkim większą objętością, niż tradycyjna “mała czarna”. Nie należy ich jednak mylić – chociaż dzielą esencję, ich przygotowanie znacząco różni się od siebie.

Kawa americano powstała na skutek dolania do tradycyjnego espresso dodatkowej porcji gorącej wody, która łagodzi silny smak i aromat kawy, zupełnie inaczej niż w przypadku lungo, którego proces parzenia należy wydłużyć tak, aby otrzymać około 50-60 ml ekstraktu i jednocześnie nie utracić aromatycznego zapachu.

Do parzenia lungo oraz americano często wykorzystuje się ziarna arabiki lub jej mieszankę z robustą, ale równie popularne jest połączenie kawy indyjskiej i brazylijskiej, szczególnie popularne wśród bardziej doświadczonych baristów.

Mocha

Ten rodzaj kawy, znany również jako Mokka, szczególnie przypadnie do gustu miłośnikom słodkich napojów. Mocha składa się z bazy espresso, mleka, a przede wszystkim – czekolady w dowolnej formie i podawana może być zarówno na ciepło, jak i zimno, dzięki czemu idealnie sprawdzi się zarówno w zimowe wieczory, jak i letnie popołudnia.

Do wersji na ciepło potrzebujesz:

  • 60ml espresso, kawy z kawiarki lub mocnej kawy rozpuszczalnej
  • 120 ml mleka
  • Około 30-40 gram dowolnej czekolady
  • Bitej śmietany oraz posypki z cynamonu lub kakao w celach dekoracyjnych

Zacznij od podgrzania mleka i rozpuszczenia w nim czekolady. Tak przygotowany napój przelej do wysokiego kubka, dodaj espresso i wymieszaj. Wierzch udekoruj bitą śmietaną i posyp gorzkim kakao lub aromatycznym cynamonem. I voilá – mocha na ciepło gotowa.

Do przygotowania tej kawy na zimno dodatkowo będą potrzebne kostki lodu, ewentualnie również syrop czekoladowy.

Sposób przygotowania mrożonej Mokki jest bardzo podobny, co przy wersji na ciepło – tym razem jednak czekoladę należy rozpuścić osobno (można wykorzystać do tego mikrofalę lub parę wodną), a następnie wymieszać z mlekiem i ostudzić. Zdecydowanie wygodniejszą i szybszą alternatywą tej metody będzie użycie syropu czekoladowego.
Następnym krokiem jest dodanie do kubka z mlekiem schłodzonego espresso oraz kostek lodu. Napój można oczywiście ozdobić bitą śmietaną i posypką z cynamonu lub kakao.

Caffe latte / flat white

Caffe latte to kolejny rodzaj napoju kawowego z dodatkiem mleka. Czym jednak różni się od caffe macchiato czy cappuccino? Przede wszystkim zdecydowanie inaczej spienionym mlekiem. Pianka w flat white – “białej płaskiej”, jest zdecydowanie mniej puszysta i stanowi jednorodną, aksamitną konsystencję. Zdecydowanie nie jest to typowa kawa z mlekiem, jak więc przygotować ten napój w domu?

Przede wszystkim należy przygotować około 60 ml podwójnego espresso. W zależności od preferencji zaleca się wykorzystanie do jego przygotowania kawy arabica – jeśli chcemy ograniczyć kofeinę, lub robusty, która zawiera jej około dwukrotnie więcej. Będziesz potrzebować także około 120 ml pełnotłustego mleka, którego temperatura powinna wynosić 65-70°C. Takie mleko można ubić ręcznie, ale powinno ono być jedynie delikatnie spienione, tak, aby pianka uzyskała kremową konsystencję oraz około 0,5 cm wysokość.

Flat white należy pić od razu po przygotowaniu, aby nie straciło swojej charakterystycznej aksamitności.

Romano

Kawa romano, wyjątkowo popularna w Stanach Zjednoczonych, jest niczym innym jak pojedynczym lub podwójnym espresso z dodatkiem soku z cytryny. Kofeina w połączeniu z witaminą C może pomóc w uśmierzaniu bólu głowy, zdecydowanie będzie też ciekawym urozmaiceniem porannej “małej czarnej”.

Składniki potrzebne do jego zaparzenia znajdziemy w niemal każdym domu, co więc przygotować?

  • Sok z cytryny
  • Pojedyncze lub podwójne espresso z dowolnych ziaren. Do jego przygotowania zdecydowanie polecamy świeżo palone ziarna kaw o mocnym, ale nie gorzkim aromacie, takich jak na przykład arabika i jej mieszanki.
  • W zależności od preferencji – miód lub cukier, składniki te można całkowicie pominąć
  • Sparzoną skórkę cytryny

Kawa romano podawana jest w naczyniu, którego brzegi przetarte są skórką cytryny.

Café frappe

Greckie frappe, najchętniej pite w lecie, to kawa zmieszana z zimną wodą, podawana z kostkami lodu i ewentualnym dodatkiem cukru. Napój ten wymyślił w 1975 roku Dimitrios Vakondios podczas targu, gdy chciał napić się espresso, nie mając dostępu do wrzątku.

Jak zrobić café frappe? Przepis jest bardzo prosty! Należy przygotować:

  • 2 łyżki kawy rozpuszczalnej;
  • ok. 300 ml zimnej wody;
  • mikser, blender lub zwykły zakręcany słoik;
  • wysoką szklankę.

Wszystko zaczynamy od zalania kawy rozpuszczalnej 3 łyżkami zimnej wody. Kolejny krok to jej zmiksowanie w blenderze lub zmieszanie w zamkniętym słoiku. Wykonujemy to tak długo, dopóki nie powstanie charakterystyczna pianka o wysokości ok. 3-4 cm. Wtedy przelewamy tak spienioną kawę do wysokiej szklanki i zalewamy delikatnie wodą (najlepiej wlewać ją po ściance szklanki). Na koniec możemy tak przygotowany napój ozdobić kostkami lodu lub bitą śmietaną.

Freddo

Freddo to espresso lub cappuccino podawane na zimno – kolejny rodzaj kawy mrożonej. Przygotowuje się je w podobny sposób, jak cafe frappe, czyli poprzez mieszanie kawowego naparu z kostkami lodu, aż do powstania delikatnej, kawowej pianki.

Caffe coretto

Miłośnicy kaw wzmacnianych alkoholem zdecydowanie kojarzą kremową coretto – kawę z dodatkiem grappy, produkowanej z wielu szczepów winogron. Zimny alkohol może zabić smak i aromat kawy, dlatego należy dodawać go do napoju w temperaturze pokojowej, nie więcej niż 5 ml na filiżankę.

Kawa po wiedeńsku

Ten austriacki napój kawowy zdecydowanie do gustu przypadnie miłośnikom słodyczy – kawa po wiedeńsku charakteryzuje się przede wszystkim dodaniem całych kostek czekolady, a od mokki odróżnią ją przede wszystkim mocniejszy smak i aromat kawy. Podawana z bitą śmietaną i posypką idealnie komponuje się z kruchymi ciastkami, sernikami czy mało słodkimi tortami.

Kawa po irlandzku

Wyjątkowy rodzaj kawy, znany również pod angielska nazwą Irish Coffee, przyrządzany z podgrzewanej, irlandzkiej whiskey, bitej śmietany i cukru trzcinowego. Ten rozgrzewający drink o mocnej, kawowej esencji, idealnie sprawdzi się na jesienne i zimowe popołudnia, w szczególności z dodatkiem miodu bądź czekolady.

Jak przyrządzić kawę po irlandzku w domu?
W pierwszej kolejności należy do ogrzanego wcześniej naczynia wlać około 50 ml podgrzanej whiskey, 150 ml kawowej esencji oraz, w zależności od preferencji, cukier. Wszystko dokładnie wymieszaj, a na wierzch dodaj bitą śmietanę z dowolną posypką. W przypadku tego napoju proporcje i ewentualne dodatkowe składniki, takie jak na przykład czekolada czy miód, należy dobrać samemu metodą prób i błędów.

Dalgona coffee

Ten koreański napój mrożony, za pośrednictwem aplikacji TikTok, stał się kawowym hitem roku. Dalgonę można w prosty sposób przygotować ze składników dostępnych w domu, bez konieczności użycia spieniaczy, a nawet ekspresu, co zdecydowanie przyczyniło się do jej popularności w czasach pandemii.

Do jej przygotowania potrzebujesz tylko:

  • 2 łyżki cukru
  • 2 łyżki kawy rozpuszczalnej
  • 2 łyżki wody
  • 250-300 ml mleka

Sposób wykonania jest równie prosty, co składniki – wodę, cukier i kawę, koniecznie w proporcjach 1:1:1, należy ubić na gęstą pianę przy pomocy trzepaczki bądź miksera, a następnie dodać ją do szklanki z zimnym mlekiem. Wedle uznania można dodać także kostki lodu, dowolną posypkę, a nawet syrop smakowy.

Właściwości zdrowotne kawy

Oczywistym jest, że kawa działa pobudzająco, a pita rano pozwala pozbyć się efektów niewyspania. Nie są to jednak wszystkie zalety jej spożywania. Regularnie pita zmniejsza ryzyko cukrzycy i nowotworów, poprawia krążenie krwii, a nawet wspomaga spalanie tłuszczu. Nieprzetworzone ziarna kawy zawierają prozdrowotne substancje, takie jak na przykład łatwo przyswajalne antyoksydanty i polifenole, które niwelują stany zapalne w organizmie. Obecność kofeiny zmniejsza ryzyko chorób takich jak na przykład Parkinson nawet o 60%. Ponadto kawa działa uspokajająco, nawet sam jej zapach pozwala zniwelować negatywne skutki stresu.

Przechowywanie kawy

Kawa potrafi dosyć szybko stracić swój smak i aromat, jeżeli przechowywana jest w niewłaściwy sposób. Bardzo często popełniamy wiele banalnych błędów, przez co nawet świeżo otwarta kawa, potrafi po kilkunastu dniach utracić swoje wyjątkowe walory smakowe. Co zatem zrobić, aby zatrzymać charakterystyczny smak jak najdłużej?

Przede wszystkim kawa mielona szybciej wietrzeje od kawy palonej. Częstym błędem jest trzymanie kawy w lodówce. Nie dość, że łatwo przejmuje ona zapachy z lodówki, to w dodatku szybko wilgotnieje i robi się grudkowata. Równie istotną kwestią jest to, aby przetrzymywać kawę w szczelnie zamkniętym pojemniku, najlepiej bez dostępu światła. Nie zaleca się także zamrażania kawy, ponieważ w procesie jej rozmrażania, przejmuje ona część wilgoci z powietrza i traci swój aromat.

Ogólne zasady przechowywania kawy:

  • szczelne, nieprzezroczyste opakowanie;
  • temperatura pokojowa;
  • brak dostępu światła;

Fabrycznie zamknięta kawa, najczęściej posiada 2-letni termin przydatności do spożycia.

Najdroższa kawa na świecie

Najdroższą i jednocześnie najtrudniej dostępną kawą na świecie jest Black Ivory Coffee. W dosłownym tłumaczeniu oznacza to “kawę z czarnej kości słoniowej”. Jej cena to aż 1100 dolarów za kilogram, czyli ok. 4450 zł/kg.

Międzynarodowy Dzień Kawy

Zapewne większość kawowych smakowy wie, że istnieje Międzynarodowy Dzień Kawy. Przypada on 29 września i obchodzony jest w 20 różnych krajach.

Redaktor naczelny w serwisie Joblife.pl

Od 11 lat tworzy specjalistyczne treści o charakterze poradnikowym. Jego wiedza czerpana jest z wielojęzycznych kanałów informacyjnych oraz encyklopedii naukowych. Osobiście miłośnik górskich podróży i pasjonat działań marketingowych.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze