Mrówczan sodu to kolejny konserwant, stosowany w żywności pod symbolem E237. Zastosowanie tego związku jest jednak o wiele szersze. Poznaj właściwości tej substancji, sposoby jej otrzymywania oraz szkodliwość na nasze zdrowie.
Otrzymywanie
Mrówczan sodu pozyskiwany jest na skalę przemysłową poprzez absorpcję pod ciśnieniem tlenku węgla w stałym wodorotlenku sodu o temperaturze 160 °C. Związek ten można również pozyskać za pomocą kilku innych reakcji.
Należy do nich m.in. reakcja kwasu mrówkowego z sodem, tlenkiem sodu lub wodorotlenkiem sodu. Innym sposobem otrzymywania mrówczanu sodu jest tzw. reakcja Canizarro (gdzie aldehydy ulegają dysproporcjonowaniu do alkoholi i kwasów karboksylowych) aldehydu mrówkowego z wodorotlenkiem sodu.
Właściwości
Mrówczan sodu jest substancją higroskopijną, czyli pochłaniającą wilgoć z otoczenia. Należy do chemicznych związków organicznych i jest to inaczej sól sodowa kwasu mrówkowego. Przybiera postać białego, krystalicznego proszku (niekiedy rozpływających się granulek) i dobrze rozpuszcza się w wodzie (97 g/100 ml w temp. 20 °C). Roztwory tej substancji mają odczyn silnie zasadowy (pH 7,0 – 8,5).
Gęstość tej substancji wynosi 1,92 g/cm³ i dobrze rozpuszcza się ona również w glicerolu i alkoholu, podczas gdy w etanolu E237 jest praktycznie nierozpuszczalny. Temperatura topnienia mrówczanu sodu wynosi 253 °C, a jego temperatura topnienia (która jednocześnie powoduje rozkład związku) to 350 °C.
Mrówczan sodu w pewnych warunkach jest substancją niebezpieczną, np. w przypadku rozpylenia w powietrzu, tworzy on mieszaninę wybuchową. Nie zaleca się jego przetrzymywania razem z silnymi kwasami (w kontakcie z nimi rozkłada się i wydziela pary kwasu mrówkowego). Podczas spalania mrówczanu sodu wytwarza się tlenek węgla oraz wodór. Związek ten może być wchłaniany przez organizm drogą inhalacji, poprzez wdychanie jego aerozoli.
| Wzór chemiczny | HCOONa |
| Masa molowa | 68.007 g/mol |
| Pojemność cieplna | 82.7 J/mol K |
| Standard molar entropy | 103.8 J/mol K |
| Std enthalpy of formation | -666.5 kJ/mol |
Zastosowanie
E237 to konserwant dodawany do żywności, który wykazuje działanie bakteriobójcze. Znajdziemy go w takich produktach jak soki owocowe, napoje bezalkoholowe czy zakonserwowane warzywa. Z właściwości mrówczanu sodu korzysta się nie tylko w przemyśle spożywczym.
Ma on zastosowanie także w przemyśle tekstylnym, skórzanym, papierniczym, paszowym oraz perfumeryjnym. Znajdziemy go m.in. w impregnatach do drewna czy w paszach do bydła. Mrówczan sodu wykorzystywany jest również w przemyśle chemicznym jako czynnik analityczny, a także do produkcji kwasu mrówkowego i szczawiowego.
Wpływ na zdrowie
Bezpieczna dzienna dawka spożycia mrówczanu sodu wynosi 3 mg/kg masy ciała. Jest on metabolizowany w wątrobie i wydalany z moczem. W większym stężeniu wykazuje właściwości moczopędne. Konserwant ten spożywany w granicach normy, nie wykazuje żadnych skutków ubocznych dla naszego zdrowia.
Sprawdź również:
- czym jest eozyna
- jakie zastosowanie ma woda destylowana
- czym jest kwas solny i kwas azotowy
- jakie są rodzaje kawy i rodzaje miodu