Sztuczna inteligencja przestała być dodatkiem, a stała się codziennym narzędziem pracy małych firm. Najnowsze badanie Thryv pokazuje, że coraz więcej przedsiębiorców korzysta z AI na co dzień i odczuwa realne korzyści finansowe. Problem w tym, że sama znajomość narzędzi nie oznacza umiejętności ich efektywnego wykorzystania, a właśnie tu pojawia się największa luka.
- Odsetek małych firm korzystających z AI wzrósł z 55 proc. w 2025 roku do 66 proc. w 2026 roku.
- 70 proc. przedsiębiorców zgłasza wzrost przychodów dzięki wykorzystaniu AI, a 92 proc. twierdzi, że technologia pozwala zaoszczędzić czas.
- Aż 70 proc. właścicieli małych firm przyznaje, że potrzebuje dodatkowego szkolenia z obsługi AI, mimo że 86 proc. deklaruje komfort w jej stosowaniu.
- Większość przedsiębiorców uczy się AI samodzielnie, głównie przez YouTube, media społecznościowe i webinary, co często prowadzi do błędów wdrożeniowych.
- Eksperci wskazują cztery konkretne sposoby, jak firmy mogą podnieść swoje kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji.
Komfort używania AI nie oznacza umiejętności
Z danych zebranych w ramach 2026 AI and Small Business Adoption Survey wynika ciekawy paradoks. Z jednej strony 86 proc. właścicieli małych firm czuje się swobodnie, korzystając z narzędzi AI. Z drugiej strony aż 7 na 10 przedsiębiorców przyznaje, że potrzebuje dodatkowej wiedzy, by robić to naprawdę dobrze.
To rozdwojenie nie jest przypadkowe. Wpisanie pytania w ChatGPT czy wygenerowanie posta na social media to jedno, a zrozumienie, jak pisać skuteczne prompty, chronić dane klientów, oceniać jakość wygenerowanych treści i wpleść AI w istniejące procesy firmy, to zupełnie inna sprawa. Właśnie w tym miejscu wielu przedsiębiorców gubi się, mimo że na pierwszy rzut oka wszystko działa sprawnie.
Dobrym przykładem jest branża marketingowa. Dekarz może w kilka sekund wygenerować reklamę w Google za pomocą AI, ale to nie znaczy, że przyniesie ona nowych klientów. Jeśli nie rozumie, co jest ważne dla właścicieli domów w jego okolicy, jakie pytania najczęściej zadają klienci i co wpływa na lokalne wyniki wyszukiwania w jego branży, reklama może wygląda profesjonalnie, a mimo to nie trafiać w rzeczywiste potrzeby odbiorców.
Szybkość działania AI nie gwarantuje lepszych wyników. Bez odpowiedniej wiedzy i nadzoru łatwo zbyt mocno zaufać technologii i skończyć zupełnie gdzie indziej, niż zamierzaliśmy.
Skąd przedsiębiorcy czerpią wiedzę o AI?
Warto zauważyć, że nauka obsługi sztucznej inteligencji w małych firmach ma dość chaotyczny charakter. Większość właścicieli firm uczy się samodzielnie, korzystając z ogólnodostępnych źródeł.
- 57 proc. przedsiębiorców korzysta z materiałów na YouTube i w mediach społecznościowych.
- 49 proc. sięga po zasoby internetowe i webinary tematyczne.
- 31 proc. uczy się bezpośrednio od samych narzędzi AI, testując je metodą prób i błędów.
Takie podejście do zdobywania wiedzy jest zgodne z przedsiębiorczą naturą, jednak niesie ze sobą ryzyko powstania luk kompetencyjnych. Przykładowo, właścicielka kwiaciarni może użyć AI do szybszej obsługi klientów, a przypadkowo wysłać błędne informacje o terminie promocji. Technologia zadziałała prawidłowo, natomiast jej wdrożenie zawiodło. Rozwiązaniem nie jest odejście od AI, lecz nauka jej skutecznego stosowania w połączeniu z odpowiednimi mechanizmami kontrolnymi.
Cztery sposoby na mądrzejsze wykorzystanie AI
Autorzy analizy proponują konkretne kroki, które pomagają przedsiębiorcom przejść od przypadkowego korzystania z AI do jej strategicznego wdrażania w codziennej pracy firmy.
Jak zacząć od właściwego pytania?
Wielu przedsiębiorców pyta AI, jak może pomóc ich firmie, ale lepszym podejściem jest zadanie sobie pytania, jaka czynność w firmie powtarza się najczęściej i zabiera najwięcej czasu. Administratorka firmy hydraulicznej może spędzać godziny na odpowiadaniu na zgłoszenia napływające po godzinach pracy. Wdrożenie chatbota opartego na AI, wyszkolonego na typowych pytaniach klientów, sprawia, że rano czekają już na nią wstępnie zakwalifikowane zgłoszenia gotowe do dalszej obsługi. W praktyce oznacza to, że warto zaczynać od konkretnego problemu biznesowego, a nie od samej technologii.
Czy regularna nauka daje lepsze efekty?
AI zmienia się zbyt szybko, by traktować szkolenie jako jednorazowe wydarzenie. Wiele firm z sukcesem wprowadza cotygodniową godzinę poświęconą testowaniu nowych rozwiązań, wymianie doświadczeń w zespole czy nauce nowych technik formułowania zapytań. Biuro księgowe, które co piątek rano wyznacza czas na przetestowanie jednego nowego zastosowania AI, po pół roku takiej praktyki jest w stanie zidentyfikować kilka automatyzacji, które realnie ograniczają pracę administracyjną i poprawiają kontakt z klientami. Widać tu, że małe, systematyczne kroki w nauce z czasem przynoszą duże korzyści.
Dlaczego nadzór człowieka wciąż jest niezbędny?
Warto traktować narzędzia AI jak zdolnego praktykanta, a nie jak doświadczonego decydenta. Oznacza to konieczność sprawdzania i weryfikowania komunikacji z klientami, danych finansowych, treści prawnych oraz rekomendacji biznesowych generowanych przez AI. Taki proces w praktyce oszczędza czas i jednocześnie zabezpiecza firmę przed błędami. Nadzór człowieka nie jest więc dodatkiem, lecz absolutną koniecznością w codziennym korzystaniu z tej technologii.
Co dają branżowe społeczności przedsiębiorców?
Influencerzy w mediach społecznościowych mogą być pomocnym źródłem inspiracji, ale najbardziej wartościowe lekcje często płyną od innych przedsiębiorców zmagających się z podobnymi wyzwaniami. Udział w wydarzeniach organizacji branżowych, lokalnych grup biznesowych czy Izby Gospodarczej pozwala zdobyć praktyczne wskazówki oparte na rzeczywistych przykładach.
Partner w niewielkiej kancelarii prawnej, który weźmie udział w lokalnym wydarzeniu poświęconym AI organizowanym przez izbę adwokacką, może odkryć, że jego dotychczasowe działania ograniczały się głównie do prowadzenia bloga. Po wysłuchaniu doświadczeń innych firm decyduje się skupić na automatyzacji przyjmowania klientów i podsumowywaniu dokumentów, co przynosi większą wartość zarówno kancelarii, jak i jej klientom. Przykłady z konkretnej branży, w praktyce, zwykle dają więcej korzyści niż uniwersalne porady dotyczące AI.
Gdzie szukać dobrych szkoleń z AI?
Na szczęście przedsiębiorcy chcący pogłębić swoją wiedzę o AI mają coraz więcej możliwości. OpenAI Academy stworzyło dedykowaną ścieżkę edukacyjną dla małych firm, a Anthropic oferuje program AI Fluency Framework & Foundations. Amerykańska Izba Handlowa uruchomiła bezpłatny program edukacyjny skierowany bezpośrednio do małych i średnich przedsiębiorstw.
Lokalne szkoły policealne i placówki kształcenia ustawicznego to kolejna dobra opcja, ponieważ wiele z nich szybko rozszerza swoją ofertę o warsztaty i kursy związane z umiejętnościami cyfrowymi w zakresie AI.
Małe firmy nie muszą stawać się ekspertami technicznymi w dziedzinie sztucznej inteligencji. W praktyce liczy się raczej rozwinięcie podstawowej sprawności w korzystaniu z tych narzędzi w sposób przemyślany i odpowiedzialny. Dobra wiadomość jest taka, że edukacja w tym zakresie jest dziś łatwiej dostępna niż kiedykolwiek wcześniej, a firmy, które traktują naukę jako priorytet już teraz, mają największe szanse na wykorzystanie pełnego potencjału tej technologii w przyszłości.