Od 1 września 2026 roku młodzi pracownicy uczący się zawodu otrzymają niższe wynagrodzenie niż jeszcze kilka tygodni wcześniej. Powodem jest spadek przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, od którego zależą stawki dla młodocianych. Nowe kwoty będą obowiązywać do końca listopada 2026 roku.
- Minimalne wynagrodzenie młodocianych pracowników spadnie w porównaniu z poprzednim kwartałem, co jest sytuacją nietypową, bo zwykle stawki rosną.
- Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej za drugi kwartał 2026 roku wyniosło 9233,13 zł, czyli mniej niż w pierwszym kwartale, gdy sięgało 9562,88 zł.
- Najwyższą stawkę, 923,31 zł brutto, otrzymają młodociani w trzecim roku nauki zawodu.
- Zmiany dotyczą osób w wieku od 15 do 18 lat, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.
- Pracodawca zawsze może zaproponować wyższe wynagrodzenie niż ustawowe minimum.
Dlaczego pensje młodocianych spadają?
Mechanizm wyliczania wynagrodzenia dla młodocianych pracowników jest ściśle powiązany z sytuacją gospodarczą w kraju. W praktyce oznacza to, że stawki nie są ustalane arbitralnie, lecz wynikają z konkretnego procentu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego kwartału.
Tym razem doszło do sytuacji, która zdarza się rzadko. Przeciętne wynagrodzenie za drugi kwartał 2026 roku okazało się niższe niż w kwartale poprzednim. To automatycznie przełożyło się na obniżenie stawek dla uczniów odbywających przygotowanie zawodowe. Warto jednak zaznaczyć, że jest to mechanizm stały, wynikający z rozporządzenia, a stawki aktualizowane są co kwartał, niezależnie od tego, czy idą w górę, czy w dół.
Ile wyniosą nowe stawki?
Od 1 września do 30 listopada 2026 roku minimalne wynagrodzenie młodocianych pracowników będzie zależeć od roku nauki zawodu lub formy przygotowania zawodowego. Poniżej znajdują się nowe kwoty brutto obowiązujące w tym okresie.
| Rok nauki lub forma przygotowania | Procent przeciętnego wynagrodzenia | Kwota brutto |
|---|---|---|
| Pierwszy rok nauki zawodu | 8 proc. | 738,65 zł |
| Drugi rok nauki zawodu | 9 proc. | 830,98 zł |
| Trzeci rok nauki zawodu | 10 proc. | 923,31 zł |
| Przyuczenie do wykonywania określonej pracy | 7 proc. | 646,32 zł |
Warto pamiętać, że są to kwoty minimalne. Pracodawca w każdej chwili może zaproponować młodocianemu wyższe wynagrodzenie, jeśli uzna to za uzasadnione, na przykład z uwagi na zaangażowanie ucznia lub specyfikę branży.
Kogo obejmują nowe przepisy?
Pracownikiem młodocianym w rozumieniu przepisów jest osoba, która ukończyła 15 lat, ale nie przekroczyła jeszcze 18. roku życia. Zatrudnienie takiej osoby odbywa się na podstawie specjalnej umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego.
W praktyce przygotowanie to może przybrać dwie formy. Pierwsza to klasyczna nauka zawodu, rozłożona na kilka lat i prowadząca do zdobycia konkretnych kwalifikacji. Druga to przyuczenie do wykonywania określonej pracy, które ma zwykle charakter krótszy i bardziej praktyczny.
Co pracodawca musi zapewnić młodocianemu?
Zatrudnianie osób niepełnoletnich wiąże się z dodatkowymi obowiązkami, które mają chronić młodych pracowników. Pracodawca musi przestrzegać kilku podstawowych zasad, a ich naruszenie może skończyć się odpowiedzialnością za wykroczenia przeciwko prawom pracownika.
- Zawarcie odpowiedniej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego jest obowiązkowe i musi zostać sformalizowane przed rozpoczęciem pracy.
- Młodocianego nie można zatrudniać przy pracach uznanych za wzbronione dla osób niepełnoletnich.
- Zakaz obejmuje również pracę w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej.
Co istotne, wynagrodzenie młodocianego pracownika nie różni się pod względem obciążeń od standardowych umów o pracę. Podlega ono typowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także zaliczkom na podatek dochodowy. W niektórych przypadkach pracodawcy mogą liczyć na dofinansowanie kosztów kształcenia lub refundację wypłacanych wynagrodzeń, co może mieć znaczenie szczególnie dla mniejszych firm szkolących młodych pracowników.