UOKiK wyjaśnia przyczyny wzrostu cen pelletu

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zbadał, co stoi za wysokimi cenami pelletu, które od miesięcy niepokoją gospodarstwa domowe korzystające z tego paliwa. Z ustaleń urzędu wynika, że nie chodzi o zmowy cenowe ani nieuczciwe praktyki sprzedawców, lecz o głęboki problem strukturalny na rynku. Popyt na pellet rośnie znacznie szybciej niż jego produkcja, a to zjawisko może się utrzymać także w kolejnym sezonie grzewczym.

• UOKiK potwierdził, że wzrost cen pelletu wynika z problemów systemowych, a nie z działań ograniczających konkurencję.
• W 2025 roku aż 77 proc. wniosków o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze dotyczyło kotłów na pellet i drewno.
• Z pieców tego typu korzysta już około 450 tysięcy polskich gospodarstw domowych, czyli o ponad 90 tysięcy więcej niż w 2023 roku.
• Produkcja pelletu nie nadąża za popytem, między innymi z powodu spadku sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe.
• Prezes UOKiK trzykrotnie w tym roku informował Ministra Energii o sytuacji na rynku, licząc na wdrożenie działań naprawczych.

Co ustalił UOKiK w sprawie cen pelletu?

Urząd przeprowadził analizę rynku po tym, jak zaczęły napływać sygnały o rosnących cenach pelletu wykorzystywanego do ogrzewania domów. Wnioski są jednoznaczne. Za podwyżkami nie stoją nieuczciwe praktyki przedsiębiorców, lecz naturalne mechanizmy rynkowe, w których popyt zdecydowanie przewyższa możliwości produkcyjne.

W praktyce oznacza to, że coraz więcej Polaków decyduje się na wymianę starych źródeł ciepła na piece opalane pelletem, często korzystając z rządowego wsparcia. Jednocześnie krajowa produkcja surowca, z którego powstaje to paliwo, rośnie znacznie wolniej albo wręcz się zmniejsza.

Dlaczego popyt na pellet tak szybko rośnie?

Program Czyste Powietrze okazał się skutecznym narzędziem zachęcającym gospodarstwa domowe do wymiany kopciuchów. Warto jednak zwrócić uwagę, że aż 77 proc. wniosków złożonych w 2025 roku dotyczyło właśnie kotłów na pellet i drewno. To pokazuje, jak silnie ten typ ogrzewania zdominował decyzje inwestycyjne Polaków szukających cieplejszego i bardziej ekologicznego rozwiązania.

Liczby mówią same za siebie. Obecnie z kotłów na pellet korzysta około 450 tysięcy gospodarstw domowych w Polsce, a jeszcze dwa lata wcześniej było ich o ponad 90 tysięcy mniej. Tak dynamiczny wzrost liczby użytkowników w naturalny sposób napędza zapotrzebowanie na surowiec, którego po prostu nie przybywa w takim tempie.

Skąd bierze się problem z podażą surowca?

Wysokiej jakości pellet klasy A1, najczęściej wybierany przez konsumentów, produkuje się głównie z trocin oraz pozostałości powstających podczas obróbki drewna w tartakach. To istotny szczegół, ponieważ oznacza, że producenci pelletu są w dużej mierze zależni od tego, ile drewna trafia do przemysłu drzewnego.

Tymczasem, jak zauważa UOKiK, zmniejszyła się sprzedaż drewna prowadzona przez Lasy Państwowe. Mniej surowca w obrocie oznacza mniej trocin i odpadów drzewnych, a to z kolei ogranicza możliwości produkcyjne zakładów wytwarzających pellet. W efekcie mechanizm rynkowy działa w prosty, choć niekorzystny dla konsumentów sposób. Popyt rośnie, a podaż nie może za nim nadążyć.

Co czeka rynek pelletu w najbliższych miesiącach?

Perspektywy na najbliższy sezon grzewczy nie są optymistyczne. Kolejne piece dofinansowane z programu Czyste Powietrze będą oddawane do użytku, co oznacza dalszy wzrost zapotrzebowania na paliwo. Dodatkowo na horyzoncie widać nowy czynnik ryzyka, który może jeszcze bardziej zaostrzyć sytuację.

Chodzi o unijne rozporządzenie EUDR, które wejdzie w życie pod koniec 2026 roku, a w pełnym zakresie zacznie obowiązywać w połowie 2027 roku. Nowe przepisy mogą ograniczyć dostępność trocin wykorzystywanych do produkcji pelletu, co w praktyce oznaczałoby dodatkową presję na ceny w kolejnych sezonach.

Nasza analiza jednoznacznie wskazuje, że przyczyną wzrostu cen pelletu są problemy systemowe, w szczególności niedostosowanie podaży pelletu z krajowych zasobów do popularności pieców na drewno, w tym dofinansowanych z programu Czyste Powietrze. Z dużym prawdopodobieństwem wystąpią one również w najbliższym sezonie grzewczym. Narzędziami pozwalającymi ograniczyć ich negatywne skutki dysponuje rząd, w szczególności Ministerstwo Energii oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska, nadzorujące PGL Lasy Państwowe. Nie jest jeszcze za późno na działania – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Jakie działania mogą podjąć resorty?

Zdaniem UOKiK odpowiedzialność za dalszy rozwój sytuacji leży teraz po stronie rządu, a konkretnie dwóch resortów. Ministerstwo Energii ma możliwość ograniczenia zużycia pelletu przez przedsiębiorstwa energetyczne i ciepłownicze, co mogłoby częściowo odciążyć rynek i chronić indywidualnych odbiorców przed dalszymi podwyżkami.

Z kolei Ministerstwo Klimatu i Środowiska, nadzorujące PGL Lasy Państwowe, ma wpływ na krajową podaż surowca drzewnego, z którego produkowany jest pellet. To właśnie decyzje dotyczące sprzedaży drewna mogą w dłuższej perspektywie zwiększyć dostępność trocin i pozostałości drzewnych wykorzystywanych przez producentów paliwa.

Warto dodać, że prezes UOKiK Tomasz Chróstny nie czekał z rękami złożonymi. W tym roku trzykrotnie, w lutym, kwietniu i lipcu, wysyłał pisma do Ministra Energii, informując o przyczynach sytuacji na rynku pelletu i wskazując możliwe sposoby jej zmiany.

Czy UOKiK może interweniować w sprawie cen?

Wielu konsumentów zastanawia się, czy urząd ma narzędzia pozwalające bezpośrednio wpłynąć na wysokość cen pelletu. Tutaj sprawa jest jasna, choć może wydawać się rozczarowująca dla osób liczących na szybką interwencję.

UOKiK może działać jedynie wtedy, gdy wysokie ceny wynikają z naruszenia przepisów prawa konkurencji, czyli na przykład z porozumień ograniczających konkurencję między przedsiębiorcami albo z nadużywania pozycji dominującej na rynku. W takich przypadkach interwencja ma charakter pośredni i polega na eliminowaniu niedozwolonych praktyk, a nie na narzucaniu konkretnych cen sprzedawcom.

Przeprowadzona kontrola nie wykazała jednak, że tego rodzaju nieprawidłowości mają miejsce w handlu pelletem. Problem, jak podkreśla urząd, ma charakter systemowy i wynika z niedopasowania krajowej podaży do realnego popytu, a nie z działań konkretnych firm.

W zależności od tego, jak szybko resorty energii i klimatu zareagują na sygnały płynące z analizy UOKiK, sytuacja na rynku pelletu może się w najbliższych miesiącach nieco uspokoić albo dalej się zaostrzać. Wiele wskazuje jednak na to, że bez zmian w podejściu do krajowej podaży surowca drzewnego problem będzie towarzyszył konsumentom jeszcze przez kolejny sezon grzewczy.