Narodowe Centrum Nauki dostanie w 2027 roku najwyższy budżet od 15 lat. Z projektu budżetu państwa wynika, że agencja będzie dysponować sumą 2,15 mld zł, a do tego dodatkowo 500 mln zł z obligacji przyznanych przez premiera. Przedstawiciele środowiska akademickiego mówią o tym jako o jednym z niewielu pozytywnych elementów całego projektu budżetowego.
- Budżet Narodowego Centrum Nauki na 2027 rok ma wynieść dokładnie 2,15 mld zł, co oznacza najwyższą kwotę przyznaną tej instytucji od 15 lat.
- Z tej sumy 2,08 mld zł to dotacja celowa przeznaczona na finansowanie projektów naukowych, a 69,3 mln zł ma pokryć koszty funkcjonowania samej agencji.
- Poza dotacją budżetową NCN otrzymało również pulę obligacji o wartości 500 mln zł, z terminami wykupu rozłożonymi na lata 2027-2034.
- Rzeczniczka NCN Anna Korzekwa-Józefowicz podkreśla, że mimo rekordowej kwoty koszty prowadzenia badań w ostatnich latach znacząco wzrosły, więc pieniędzy może nie wystarczyć na wszystkie wartościowe projekty.
- Zwiększenie dotacji zostało pozytywnie ocenione przez przedstawicieli Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich, choć wskazują oni, że to właściwie jedyny korzystny element całego projektu budżetu.
Skąd taki wzrost finansowania?
Projekt budżetu państwa na 2027 rok przewiduje dla Narodowego Centrum Nauki kwotę, jakiej instytucja nie miała do dyspozycji od półtorej dekady. To istotna zmiana w stosunku do poprzednich lat, gdy środowisko naukowe regularnie zwracało uwagę na niedobór pieniędzy na badania podstawowe.
Warto przy tym zauważyć, że nie chodzi tylko o samą dotację celową. Do budżetu trzeba doliczyć również dotację podmiotową w wysokości 69,3 mln zł, która pokrywa koszty działania samej agencji, a nie badań naukowych jako takich. Te dwie kwoty razem dają wspomniane 2,15 mld zł.
Dodatkowe pieniądze z obligacji
Oprócz standardowej dotacji budżetowej Narodowe Centrum Nauki będzie mogło skorzystać z puli obligacji o wartości 500 mln zł. Środki te zostały przyznane przez premiera, a ich terminy wykupu rozciągają się na lata 2027-2034.
W praktyce oznacza to, że agencja ma do dyspozycji znacznie szerszy zestaw instrumentów finansowych niż wynikałoby to tylko z zapisów samego budżetu państwa. Dla naukowców planujących wieloletnie projekty badawcze może to mieć niebagatelne znaczenie, ponieważ pozwala myśleć o finansowaniu w dłuższej perspektywie czasowej.
Co mówi Narodowe Centrum Nauki?
Anna Korzekwa-Józefowicz, rzeczniczka NCN, w rozmowie z WNP nie kryła zadowolenia ze zwiększenia dotacji celowej. Jak podkreśla, chodzi tu przede wszystkim o dobro środowiska akademickiego, bo cała ta suma zostanie przeznaczona na finansowanie najlepszych projektów naukowych.
Zwiększenie dotacji celowej to oczywiście bardzo dobra wiadomość dla Narodowego Centrum Nauki, ale przede wszystkim jest to bardzo dobra wiadomość dla środowiska akademickiego i naukowego, bo to są pieniądze, które w całości przeznaczymy na finansowanie najlepszych projektów naukowych – powiedziała Anna Korzekwa-Józefowicz.
Rzeczniczka zwraca jednak uwagę na pewien istotny szczegół. Koszty prowadzenia badań w ostatnich latach wzrosły w sposób zauważalny, więc nawet rekordowa kwota może się okazać niewystarczająca. Jak sama przyznaje, ta suma zapewne wciąż nie pozwoli sfinansować wszystkich bardzo dobrych projektów, które na to zasługują.
Głos środowiska naukowego
Nie tylko przedstawiciele NCN komentują tę decyzję. Prof. dr hab. Zbigniew Bukowski z Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich zauważa jednak, że wzrost budżetu tej konkretnej instytucji jest raczej wyjątkiem niż regułą w kontekście całego projektu budżetowego.
To wydaje mi się tak naprawdę jedyny pozytywny na razie akcent tego projektu budżetu – podkreślał profesor Zbigniew Bukowski w rozmowie z WNP.
Ta wypowiedź pokazuje, że mimo dobrej wiadomości dla NCN, całościowa ocena projektu budżetu przez środowisko akademickie nie jest jednoznacznie entuzjastyczna. Z drugiej strony sam fakt, że jedna z głównych agencji finansujących badania podstawowe w Polsce dostaje rekordowe środki, stanowi punkt odniesienia dla dalszych dyskusji o finansowaniu nauki.
Temat wraca na konferencji w Warszawie
Sprawa finansowania nauki i szkolnictwa wyższego będzie jednym z głównych tematów konferencji „Nauka. Rozwój. Biznes”, która odbędzie się 25 i 26 listopada w Warszawie. Wydarzenie to ma zebrać przedstawicieli środowiska akademickiego, biznesu oraz instytucji odpowiedzialnych za dystrybucję środków na badania.
W zależności od przebiegu dyskusji podczas konferencji, temat budżetu NCN oraz szerzej finansowania nauki w Polsce może zyskać dodatkowy kontekst. Warto śledzić dalsze doniesienia w tej sprawie, zwłaszcza że ostateczna wersja budżetu państwa na 2027 rok wciąż podlega dalszym pracom legislacyjnym.