Kazachstan podpisał umowę z rosyjskim Rosatomem na budowę nowej elektrowni jądrowej Bałchasz. Kontrakt obejmuje dwa reaktory o mocy 1200 MW każdy, wznoszone w formule pod klucz. To kolejny krok w rozwijającej się współpracy atomowej między Moskwą a Astaną.
- Umowę na budowę elektrowni Bałchasz podpisano podczas Wschodniego Forum Ekonomicznego 2026 we Władywostoku.
- Nowa elektrownia będzie składać się z dwóch bloków o mocy 1200 MW, wykorzystujących technologię wodno-ciśnieniową WWR.
- Rosatom odpowiada za cały proces inwestycji, od projektu przez budowę i rozruch, aż do przekazania obiektu do eksploatacji.
- Podobne bloki reaktorowe powstają obecnie w węgierskiej elektrowni Paks.
- Prace geologiczne na terenie przyszłej budowy przeprowadzono już w sierpniu 2025 roku.
Co obejmuje umowa na Bałchasz?
Porozumienie zostało zawarte między rosyjskim koncernem Rosatom a Kazachstańskimi Elektrowniami Jądrowymi, czyli spółką KNPP. Dotyczy budowy nowego obiektu energetycznego, który ma powstać w formule EPC, czyli Engineering, Procurement, Construction. W praktyce oznacza to, że inwestycja jest realizowana pod klucz, a wykonawca bierze na siebie odpowiedzialność za cały jej przebieg w wyznaczonym wcześniej terminie.
Rosatom zajmie się więc nie tylko samym wznoszeniem elektrowni, ale też projektowaniem, zaopatrzeniem w niezbędne materiały i urządzenia, a później rozruchem instalacji. Na koniec spółka odpowiada za synchronizację bloków z siecią energetyczną oraz formalne przekazanie gotowego obiektu do użytkowania. Taki model współpracy ma ograniczyć ryzyko po stronie zamawiającego, ponieważ całość procesu nadzoruje jeden podmiot.
Jaka technologia zostanie zastosowana?
W elektrowni Bałchasz mają zostać wybudowane dwa bloki energetyczne, każdy o mocy 1200 MW. Zastosowana zostanie technologia WWR, czyli reaktory wodno-ciśnieniowe. Warto dodać, że niemal identyczne jednostki są obecnie montowane w węgierskiej elektrowni Paks, co może oznaczać wykorzystanie już sprawdzonych i zoptymalizowanych rozwiązań konstrukcyjnych.
| Parametr | Bałchasz | Paks |
|---|---|---|
| Liczba bloków | 2 | bloki o zbliżonej konstrukcji |
| Moc jednego bloku | 1200 MW | zbliżona moc |
| Technologia | WWR | WWR |
W wielu przypadkach zastosowanie tej samej technologii w różnych krajach pozwala przyspieszyć proces uzyskiwania pozwoleń i skraca czas potrzebny na przygotowanie dokumentacji technicznej. Może to mieć znaczenie szczególnie gdy inwestor chce ograniczyć ryzyko związane z wdrażaniem zupełnie nowego typu reaktora.
Jakie prace już wykonano?
Zanim doszło do podpisania kontraktu, na terenie wyznaczonym pod przyszłą budowę przeprowadzono prace geologiczne. Odbyło się to w sierpniu 2025 roku. Efekty tych badań mają posłużyć jako podstawa do uzyskania wszystkich niezbędnych pozwoleń wymaganych przy tak dużej inwestycji infrastrukturalnej.
W praktyce oznacza to, że proces przygotowawczy był prowadzony z pewnym wyprzedzeniem względem formalnego podpisania umowy. Tego rodzaju działania są typowe dla dużych projektów jądrowych, ponieważ badania gruntu i warunków lokalizacyjnych często decydują o możliwościach technicznych realizacji całego przedsięwzięcia.
Co to oznacza dla regionu?
Decyzja o budowie kolejnej elektrowni jądrowej z udziałem Rosatomu potwierdza, że Kazachstan stawia na rozwój energetyki atomowej jako elementu swojej strategii energetycznej. Z drugiej strony, to również kolejny przykład ekspansji rosyjskiego koncernu na rynkach zagranicznych, gdzie oferuje kompleksowe usługi budowy reaktorów w modelu pod klucz.
Warto jednak zauważyć, że tego typu inwestycje trwają zwykle wiele lat, a ich ostateczny harmonogram może zależeć od wielu czynników, w tym uzyskania pozwoleń środowiskowych i budowlanych. W zależności od tempa prac administracyjnych, moment oddania obiektu do eksploatacji może się różnić od pierwotnych założeń.