Firma Bull otrzymała kontrakt o wartości 387,8 mln euro na budowę superkomputera LUMI-AI w Finlandii. Maszyna stanie się głównym ośrodkiem obliczeniowym europejskiej fabryki AI, obsługującej firmy przemysłowe, ośrodki badawcze, startupy oraz instytucje publiczne. System zostanie zainstalowany w Kajaani i ma zacząć działać w 2027 roku.
- Umowę na dostawę, instalację i utrzymanie systemu podpisało wspólne przedsięwzięcie EuroHPC, a superkomputer powstanie w centrum danych CSC – IT Center for Science.
- LUMI-AI ma zapewnić około dziesięciokrotnie większą moc obliczeniową w zakresie sztucznej inteligencji niż obecny LUMI, a jego klasyczna wydajność obliczeniowa wzrośnie prawie dwukrotnie.
- Za konstrukcję odpowiada platforma BullSequana XH3500 z chłodzeniem cieczą, wyposażona w karty graficzne AMD Instinct MI430X oraz procesory AMD EPYC szóstej generacji z 256 rdzeniami.
- Koszt budowy pokryje w połowie EuroHPC z programu Digital Europe, a drugą połowę wyłoży konsorcjum sześciu krajów, w tym Polski.
- Docelowo LUMI-AI będzie działać obok planowanego komputera kwantowego LUMI-IQ, tworząc środowisko do testowania hybrydowych rozwiązań obliczeniowych.
Na czym polega przewaga LUMI-AI?
Nowy superkomputer nie jest tylko rozbudowaną wersją poprzednika. Różnica w wydajności AI wynika z tego, że architektury zoptymalizowane pod uczenie maszynowe coraz bardziej odchodzą od klasycznych parametrów wydajności zmiennoprzecinkowej, którymi opisywano superkomputery naukowe. W praktyce oznacza to, że LUMI-AI został zaprojektowany z myślą o zupełnie innym rodzaju obciążeń niż jego poprzednik.
Za integrację komponentów odpowiada Bull, który dostarczy również własny interkonekt BXI o wysokiej przepustowości. IBM zapewni pamięć masową opartą na technologii Storage Scale, a Nokia zajmie się siecią centrum danych. Wszystkie te elementy muszą współpracować jako jeden zbalansowany system, bo sama liczba akceleratorów niewiele znaczy, jeśli dane nie są przesyłane między procesorami, pamięcią i siecią wystarczająco szybko.
Ten problem dotyczy nie tylko sztucznej inteligencji. Symulacje przepływów, modelowanie materiałów, prognozy pogody czy analizy strukturalne również wymagają, by procesory wielokrotnie wymieniały między sobą dane pośrednie. W takich przypadkach opóźnienia i wydajność połączeń mogą mieć równie duże znaczenie jak nominalna szybkość poszczególnych układów.
Dlaczego chłodzenie stało się tak ważne?
Wraz z rosnącą gęstością mocy akceleratorów, tradycyjne chłodzenie powietrzem na poziomie całej sali staje się coraz mniej praktyczne w przypadku najgęstszych instalacji. LUMI-AI będzie korzystać z chłodzenia cieczą zintegrowanego z platformą Bull, co pozwala odprowadzać ciepło bliżej samego źródła.
Takie rozwiązanie umożliwia gęstszą instalację sprzętu, ale jednocześnie zamienia system chłodzenia w integralną część infrastruktury obliczeniowej. Pompy, rozdzielacze, wymienniki ciepła, kontrola jakości wody, systemy wykrywania wycieków oraz procedury serwisowe muszą działać bez zarzutu w otoczeniu jednego z najdroższych sprzętów elektronicznych w całym obiekcie.
Kto skorzysta z nowej infrastruktury?
Według CSC, LUMI-AI będzie stanowić trzon obliczeniowy fabryki AI LUMI i ma wspierać trenowanie modeli sztucznej inteligencji, wnioskowanie, wielkoskalowe symulacje naukowe oraz analizę dużych zbiorów danych. System musi radzić sobie z obszernymi, dynamicznymi i niekiedy poufnymi danymi, co sprawia, że bezpieczeństwo wielu użytkowników oraz sprawiedliwy podział zasobów są równie istotne jak sama moc obliczeniowa.
Przemysł jest jednym z priorytetowych obszarów całego programu. Od kwietnia 2025 roku istniejąca fabryka AI LUMI zapewnia europejskim małym i średnim firmom oraz startupom dostęp do zasobów obliczeniowych i wsparcia technicznego. Wśród strategicznych sektorów wymienia się produkcję przemysłową, ochronę zdrowia i nauki o życiu oraz technologie komunikacyjne.
Dla firm przemysłowych dostęp do współdzielonej maszyny tej skali może oznaczać koniec konieczności uzasadniania budowy własnej infrastruktury dla zadań, które przekraczają możliwości zwykłych systemów firmowych. Duże symulacje inżynieryjne, cyfrowe bliźniaki, specjalistyczne modele AI, optymalizacja procesów, widzenie komputerowe oraz badania materiałowe potrzebują nagłych skoków mocy obliczeniowej, których zapewnienie własnymi środkami wymagałoby ogromnych nakładów kapitałowych.
Współdzielona infrastruktura rodzi jednak własne wyzwania operacyjne. Firmy komercyjne potrzebują przewidywalnego dostępu, ochrony danych własnych, środowisk programistycznych dopasowanych do różnych narzędzi inżynieryjnych oraz odpowiedniego wsparcia technicznego, by móc przenieść swoje zadania na nieznaną wcześniej platformę superkomputerową. Wartość samego sprzętu w dużej mierze zależy więc od tego, jak łatwo organizacje będą w stanie go wykorzystać.
Jak wygląda finansowanie projektu?
Za projektem LUMI-AI stoi konsorcjum sześciu państw, w tym Finlandii, Czech, Danii, Estonii, Norwegii i Polski. Połowę z całkowitego kosztu w wysokości 387,8 mln euro sfinansuje EuroHPC w ramach programu Digital Europe, a resztę pokryje wspomniane konsorcjum.
| Element | Szczegóły | Uwagi |
|---|---|---|
| Wartość kontraktu | 387,8 mln euro | 50 proc. EuroHPC, 50 proc. konsorcjum |
| Lokalizacja | Kajaani, Finlandia | Centrum danych CSC |
| Termin uruchomienia | 2027 rok | Dostawa, instalacja i utrzymanie w jednym kontrakcie |
Co istotne, LUMI-AI ma docelowo współistnieć z planowanym komputerem kwantowym LUMI-IQ. Powstanie w ten sposób środowisko doświadczalne, w którym systemy kwantowe będzie można łączyć z klasycznymi zasobami HPC i AI. Praktyczne zastosowania obliczeń kwantowych w przemyśle są jeszcze na wczesnym etapie rozwoju, ale wspólna lokalizacja obu technologii pozwala naukowcom testować hybrydowe podejścia bez udawania, że jedna architektura jest już gotowa zastąpić drugą.
Co to znaczy dla europejskiego rynku obliczeń?
Instalacja w Kajaani jest częścią szerszego europejskiego programu rozwoju infrastruktury obliczeniowej. EuroHPC nadzoruje obecnie 19 fabryk AI i podpisało już kilka kontraktów na dostawę superkomputerów zoptymalizowanych pod sztuczną inteligencję. Równolegle działają tak zwane AI Factory Antennas, rozszerzające dostęp i wsparcie na kolejne kraje.
Dla samego Bull ten kontrakt stawia jego architekturę systemową, technologię chłodzenia oraz sprzęt sieciowy w centrum jednego z największych obecnie realizowanych w Europie zamówień na infrastrukturę obliczeniową. Dostawca wciąż korzysta z międzynarodowego ekosystemu komponentów, jeśli chodzi o procesory, pamięć masową i sieć, ale odpowiedzialność za integrację całości spada właśnie na producenta systemu.
Zdolność elektryczna, systemy chłodzenia wodą, rozdzielnie, infrastruktura zasilania rezerwowego, systemy kontroli, cyberbezpieczeństwo, pamięć masowa oraz projekt sieci muszą rozwijać się równolegle z mocą samych procesorów.
Warto podkreślić, że taka odpowiedzialność nabiera coraz większego znaczenia, ponieważ dzisiejsze instalacje obliczeniowe przypominają raczej zakłady przemysłowe niż zwykłe szafy serwerowe ogólnego przeznaczenia.
Instalacja zaplanowana na 2027 rok będzie pierwszym praktycznym testem całego projektu. Deklarowane parametry techniczne robią wrażenie, ale w praktyce użytkownicy ocenią maszynę na podstawie dostępnej mocy obliczeniowej, przepustowości zadań, wydajności oprogramowania, niezawodności oraz ilości użytecznej pracy przypadającej na jednostkę energii elektrycznej. Drogi sprzęt komputerowy łatwo policzyć, natomiast utrzymanie go w stałym, efektywnym wykorzystaniu jest zdecydowanie trudniejszym wyzwaniem inżynieryjnym.