Wskaźnik PMI dla polskiego przemysłu spadł w sierpniu do 48,3 pkt z 49 pkt w lipcu, co oznacza szesnasty miesiąc z rzędu pogorszenia koniunktury w sektorze wytwórczym. Według S&P Global winne są przyspieszające spadki produkcji i nowych zamówień oraz ponowne ograniczenie zatrudnienia. Analitycy banków komentujących wynik są podzieleni w ocenach, choć wszyscy zgadzają się, że dane nie napawają optymizmem.
- Indeks PMI dla polskiego przemysłu spadł w sierpniu do 48,3 pkt, czyli poniżej granicznego poziomu 50 pkt oddzielającego wzrost od spadku.
- Opóźnienia w dostawach wydłużyły się najbardziej od ponad czterech lat, co świadczy o narastających problemach w łańcuchach dostaw.
- PKO BP ocenił sierpniowy odczyt jako negatywne zaskoczenie, niższe od najbardziej pesymistycznych prognoz rynkowych.
- Erste Bank Polska zwraca uwagę, że realne dane o produkcji przemysłowej wciąż rosną, mimo słabego odczytu PMI.
- Wśród przyczyn spadku zamówień wskazuje się konkurencję chińskich producentów oraz spowolnienie w budownictwie.
Co pokazują najnowsze dane?
Wskaźnik S&P Global PMI to złożony indeks, który w jednej liczbie próbuje oddać kondycję przemysłu. Powstaje na podstawie pięciu składowych, obejmujących nowe zamówienia, produkcję, zatrudnienie, czas dostaw oraz poziom zapasów surowców. Wartość powyżej 50 punktów oznacza wzrost aktywności względem poprzedniego miesiąca, a wynik poniżej tej granicy sygnalizuje spadek.
W sierpniu indeks dla Polski wyniósł 48,3 pkt, czyli mniej niż w lipcu, gdy odnotowano 49 pkt. Oznacza to, że warunki biznesowe w przemyśle pogarszają się już 16. miesiąc z rzędu. Jak podano w raporcie, na słabszy wynik wpłynęły przede wszystkim szybsze tempo spadku nowych zamówień i produkcji, a także ponowne ograniczenie zatrudnienia w firmach.
Co mówi ekspert S&P Global?
Trevor Balchin, dyrektor ekonomiczny w S&P Global, zauważył, że pogorszenie koniunktury w sierpniu nasiliło się na kilku frontach jednocześnie. Produkcja i zamówienia spadały szybciej niż miesiąc wcześniej, a zatrudnienie ponownie zaczęło się zmniejszać po krótkiej przerwie.
Po tym jak w lipcu pojawiły się oznaki łagodzenia presji w łańcuchach dostaw, w najnowszym badaniu presja ta nasiliła się, a średnie terminy realizacji dostaw wydłużyły się w największym stopniu od ponad czterech lat.
Balchin podkreślił, że wydłużenie terminów dostaw nastąpiło mimo dalszego ograniczania aktywności zakupowej przez firmy. W praktyce oznacza to, że producenci kupują mniej surowców, a jednak wciąż czekają na nie dłużej niż zwykle, co wskazuje na głębsze zakłócenia w łańcuchach dostaw i niedobory materiałowe.
Ekspert zwrócił także uwagę na presję kosztową. Inflacja kosztów produkcji wzrosła po raz pierwszy od czterech miesięcy i przekroczyła średnią długoterminową. Jednocześnie ceny wyrobów gotowych rosły wolniej, bo firmy starały się utrzymać sprzedaż mimo rosnących kosztów, co siłą rzeczy odbija się na ich marżach.
Jedynym elementem, który Balchin ocenił pozytywnie, była dalsza poprawa 12-miesięcznych perspektyw produkcji. Mimo to same oczekiwania pozostają słabe w porównaniu z długookresowym trendem.
Dlaczego PKO BP nazywa to zaskoczeniem?
Ekonomiści PKO BP określili sierpniowy spadek PMI jako negatywne zaskoczenie, ponieważ wynik okazał się niższy nawet od najbardziej pesymistycznych prognoz rynkowych. Bank przypomniał, że przetwórczy PMI pozostaje poniżej neutralnej granicy 50 pkt nieprzerwanie od maja 2024 roku, co oznacza, że problem ma charakter długotrwały, a nie jednorazowy.
Z drugiej strony analitycy PKO BP zachowują pewien dystans do samego badania. Ich zdaniem wskaźnik słabo odzwierciedla rzeczywistą sytuację krajowego przemysłu, dlatego do nieoczekiwanych odczytów warto podchodzić z ostrożnością. Bank sugeruje, że w danych może wciąż kryć się komponent sezonowy, mimo że wskaźnik jest formalnie publikowany jako odsezonowany.
Co istotne, PKO BP zwraca uwagę na dane GUS, według których produkcja przemysłowa w lipcu wzrosła o 5 proc. rok do roku. To pokazuje, że rzeczywisty obraz sektora może być znacznie lepszy, niż wynikałoby z samego odczytu PMI. Firmy uczestniczące w badaniu wskazywały przy tym na nowe kontrakty, poprawę sytuacji rynkowej oraz działania mające nadrobić wcześniejsze zaległości.
Co na to Erste Bank Polska?
Analitycy Erste Bank Polska podchodzą do wyniku podobnie sceptycznie, choć z innej perspektywy. Przypominają, że rynek zakładał wzrost PMI do 49,8 pkt, a sam bank prognozował 49,5 pkt. W praktyce rzeczywistość okazała się znacznie gorsza od oczekiwań.
Warto jednak zwrócić uwagę na argument, który przywołują eksperci Erste. Produkcja przemysłowa w okresie od stycznia do lipca rosła średnio o około 4 proc. rok do roku, co w ich ocenie dowodzi, że w przypadku Polski wskaźnik PMI może wysyłać mylące sygnały dotyczące faktycznej aktywności gospodarczej.
Sierpniowy spadek PMI nastąpił po silnym odbiciu w lipcu i odwrócił jedynie jedną czwartą tamtego wzrostu.
Zdaniem analityków Erste, wśród głównych czynników negatywnie wpływających na portfel zamówień znalazły się konkurencja ze strony chińskich producentów oraz spowolnienie w budownictwie. Obniżył się również subindeks zatrudnienia, co potwierdza ogólny obraz słabnącego popytu na pracę w przemyśle.
Co może zaskakiwać, przed jeszcze głębszym spadkiem PMI uchronił sektor najwyższy od ponad czterech lat poziom presji na łańcuchy dostaw. Wzrosła również presja kosztowa, jednak producenci nie byli w stanie w pełni przenieść wyższych kosztów na klientów, co widać w rozjeżdżających się indeksach cen produktów własnych i cen nakładów produkcyjnych.
Czy jest coś pozytywnego w tych danych?
Mimo trudnego odczytu, kilka elementów badania wypada korzystnie. Indeks przyszłej produkcji odnotował największy wzrost od początku roku, co analitycy Erste uznali za pozytywny sygnał na najbliższe miesiące.
W praktyce oznacza to, że firmy patrzą w przyszłość z większą nadzieją niż jeszcze kilka miesięcy temu, nawet jeśli bieżąca sytuacja pozostaje trudna. Erste podsumowało, że choć polski PMI nie rośnie obecnie w ślad za odpowiednikami ze strefy euro, to realne dane pokazują, że europejski cykl koniunkturalny zapewnia solidne wsparcie dla polskiego przemysłu.
| Miesiąc | Wartość PMI | Zmiana |
|---|---|---|
| Lipiec 2026 | 49,0 pkt | wzrost względem czerwca |
| Sierpień 2026 | 48,3 pkt | spadek o 0,7 pkt |
W zależności od tego, na które źródło danych spojrzymy, obraz polskiego przemysłu wychodzi różny. Sam wskaźnik PMI sugeruje pogłębiające się problemy, natomiast twarde dane GUS o produkcji przemysłowej pokazują wzrosty. Ta rozbieżność, na którą zwracają uwagę zarówno PKO BP, jak i Erste Bank Polska, może być sygnałem, że warto śledzić kolejne odczyty z pewną dozą ostrożności, zamiast wyciągać pochopne wnioski z jednego miesiąca danych.