Paczka czipsów wypełniona jest w dużej mierze azotem, a nie zwykłym powietrzem. Ten gaz chroni kruche przekąski przed zgnieceniem i zapobiega utlenianiu tłuszczu, dzięki czemu czipsy zachowują świeżość i chrupkość aż do otwarcia opakowania.
Otwierasz paczkę czipsów i pierwsze wrażenie jest takie, że połowa opakowania to puste miejsce. Zanim zaczniesz narzekać na producentów, warto poznać rzeczywisty powód takiego stanu rzeczy. To, co wygląda jak oszustwo, jest w praktyce przemyślanym rozwiązaniem technologicznym, które bezpośrednio wpływa na to, co trafia do Twojego kubka smakowego.
Czym naprawdę wypełniona jest paczka czipsów?
To, co potocznie nazywamy powietrzem, w rzeczywistości jest azotem. Producenci wprowadzają go do opakowania w trakcie procesu pakowania, stosując metodę zwaną pakowaniem w atmosferze ochronnej (MAP, z ang. Modified Atmosphere Packaging). Dzięki temu poziom tlenu wewnątrz paczki obniżany jest do około 3% lub mniej.
Zawartość azotu w paczce wynosi zazwyczaj od 54% do 72% objętości opakowania, choć dokładna wartość różni się w zależności od producenta. Co ważne, tej informacji nie znajdziesz na etykiecie, bo producenci nie mają obowiązku jej podawania. Azot jest gazem chemicznie neutralnym i całkowicie bezpiecznym dla zdrowia człowieka.
Dlaczego azot, a nie zwykłe powietrze?
Zwykłe powietrze zawiera około 21% tlenu, a tlen to główny wróg chrupkości i świeżości czipsów. Tłuszcz w kontakcie z tlenem utlenia się i jełczeje, co szybko psuje smak przekąski. Azot nie wchodzi w reakcję z tłuszczem, dzięki czemu ten proces zostaje skutecznie zahamowany.
Druga funkcja azotu jest czysto mechaniczna. Czipsy to delikatne, cienkie plastry, które bez odpowiedniej poduszki gazowej rozpadłyby się już podczas transportu. Azot tworzy wewnątrz opakowania rodzaj amortyzatora, który chroni zawartość przed zgnieceniem na każdym etapie dystrybucji, od linii produkcyjnej aż po półkę sklepową.
Gdyby paczka czipsów była wypełniona zwykłym powietrzem, tłuszcz zacząłby jełczeć znacznie szybciej, a kruchość przekąski zniknęłaby jeszcze przed dotarciem produktu do sklepu.
Co z przepisami UE dotyczącymi wielkości opakowań?
Temat „powietrza” w paczkach czipsów regularnie wraca w mediach przy okazji dyskusji o przepisach Unii Europejskiej. Fakty są takie, że Komisja Europejska nie zakazała napełniania opakowań czipsów azotem i nie ma żadnych planów wprowadzenia takiego zakazu.
Nowe regulacje UE dotyczą jednak innego aspektu. W ramach przepisów o opakowaniach producenci i importerzy będą musieli redukować wagę i wymiary opakowań tak, aby nie przekraczały rozmiarów niezbędnych do zachowania funkcjonalności produktu. W praktyce oznacza to, że opakowanie musi być uzasadnione funkcjonalnie, ale nie musi oznaczać rezygnacji z azotu jako gazu ochronnego.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Rozmiar paczki nie jest wiarygodnym wskaźnikiem ilości czipsów w środku. Jedyna miarodajna informacja to gramatura podana na opakowaniu. Właśnie ją warto porównywać, zestawiając różne produkty pod kątem ceny za 100 g.
Na etykiecie znajdziesz też skład oraz wartości odżywcze. W przypadku produktów sprzedawanych w kilku krajach informacje te pojawiają się w wielu językach, co czasem sprawia, że faktyczna zawartość netto ginie wśród tekstu. Szukaj oznaczenia „g” lub „netto” przy liczbie gramów.
Jak przechowywać czipsy po otwarciu?
W momencie otwarcia paczki azot ucieka, a czipsy zaczynają tracić chrupkość. Po kontakcie z powietrzem tlen stopniowo utlenia tłuszcz, a wilgoć z otoczenia sprawia, że przekąska mięknie. W ciągu kilku dni czipsy tracą większość swoich walorów smakowych.
Najlepsza metoda to przechowywanie w szczelnie zamkniętym pojemniku lub hermetycznym woreczku, w temperaturze pokojowej, z dala od wilgoci i źródeł ciepła. Lodówka nie jest tu wskazana, bo wilgotność wewnątrz chłodziarki przyspiesza mięknięcie przekąski zamiast ją chronić.
Po otwarciu paczki masz zazwyczaj kilka dni, zanim czipsy przestaną być chrupiące. Szczelne zamknięcie pojemnika i trzymanie go w suchym miejscu to jedyny skuteczny sposób, by ten czas wydłużyć.