Komisja Europejska uznała ChatGPT za bardzo dużą wyszukiwarkę internetową w rozumieniu unijnego Aktu o usługach cyfrowych. Oznacza to, że chatbot OpenAI zostanie objęty znacznie ściślejszym nadzorem regulacyjnym, podobnie jak Reddit i Roblox, które otrzymały status bardzo dużych platform internetowych. Firmy mają czas do końca stycznia 2027 roku, aby dostosować się do nowych wymogów.
- Komisja Europejska nadała ChatGPT status Very Large Online Search Engine, czyli bardzo dużej wyszukiwarki internetowej, na mocy Digital Services Act.
- Reddit oraz Roblox zostały z kolei zakwalifikowane jako Very Large Online Platforms, a więc bardzo duże platformy internetowe.
- Wszystkie trzy usługi spełniają unijne kryterium, ponieważ z każdej z nich korzysta w Unii Europejskiej co najmniej 45 milionów użytkowników miesięcznie.
- Firmy muszą wdrożyć mechanizmy oceny i ograniczania ryzyk systemowych do stycznia 2027 roku.
- Do tej pory Komisja Europejska nadała podobny status 28 firmom, wśród nich Amazon, Apple, Google, Meta, Microsoft oraz TikTok.
Nowy status dla ChatGPT co to oznacza w praktyce?
Decyzja Komisji Europejskiej zapadła w poniedziałek 31 sierpnia i dotyczy trzech odrębnych usług cyfrowych, które łączy jedno – ogromna skala oddziaływania na europejskich użytkowników. ChatGPT trafił do grona bardzo dużych wyszukiwarek internetowych, co w praktyce oznacza traktowanie go na równi z takimi usługami jak Microsoft Bing czy Google Search.
Warto jednak podkreślić, że to nie jest zwykła formalność. Nadanie takiego statusu wiąże się z konkretnymi obowiązkami prawnymi, które firmy będą musiały spełnić w określonym czasie. Komisja zyskuje przy tym nowe narzędzia do kontrolowania mechanizmów działania tych usług, w tym systemów algorytmicznych stojących za rekomendacjami czy wynikami wyszukiwania.
Dlaczego akurat te trzy firmy?
Próg, od którego zależy nadanie statusu VLOP lub VLOSE, jest jasno określony. Chodzi o co najmniej 45 milionów przeciętnych użytkowników miesięcznie na terenie Unii Europejskiej. Zarówno ChatGPT, jak i Reddit oraz Roblox przekroczyły tę granicę, co automatycznie kwalifikuje je do zwiększonego nadzoru.
Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej odpowiedzialna za suwerenność technologiczną, bezpieczeństwo i demokrację, nie pozostawiła wątpliwości co do intencji regulatora.
Te nowe oznaczenia oznaczają, że ChatGPT, Reddit i Roblox będą teraz podlegać wyższym standardom kontroli i odpowiedzialności w Unii Europejskiej, adekwatnie do ich dużego wpływu na obywateli i społeczeństwo – powiedziała Virkkunen.
Dodała również, że komisja nadal uważnie obserwuje krajobraz cyfrowy i nie zawaha się nadać podobnego statusu kolejnym platformom, jeśli tylko spełnią one wymagane progi.
Jakie obowiązki czekają OpenAI Reddit i Roblox?
Nowy status to coś więcej niż etykieta. Firmy objęte nadzorem muszą przeprowadzić szczegółową ocenę ryzyk systemowych związanych ze swoimi usługami i algorytmami. W praktyce dotyczy to kilku obszarów jednocześnie.
- Ograniczanie rozpowszechniania nielegalnych treści w ramach platformy lub wyszukiwarki.
- Minimalizowanie negatywnego wpływu na osoby niepełnoletnie korzystające z usługi.
- Ochrona dobrostanu fizycznego i psychicznego użytkowników.
- Poszanowanie praw podstawowych oraz zabezpieczenie procesów wyborczych i bezpieczeństwa publicznego.
Co istotne, komisja otrzymuje też uprawnienia śledcze pozwalające na dokładne badanie funkcjonalności tych usług, a w razie potrzeby również powiązanych z nimi systemów. Oznacza to, że regulator będzie mógł zaglądać głębiej w mechanizmy działania algorytmów niż dotychczas.
Co na to same firmy?
Przedstawiciel OpenAI, w rozmowie z serwisem PYMNTS, potwierdził, że firma przygotowuje się do spełnienia nowych wymogów.
ChatGPT Search działa jako usługa wyszukiwania w rozumieniu DSA i przygotowujemy się do spełnienia dodatkowych wymogów zgodności wynikających z tego oznaczenia jako Very Large Online Search Engine – przekazał rzecznik OpenAI.
Firma zwróciła też uwagę, że sam fakt nadania takiego statusu pokazuje, jak szybko Europa adaptuje się do nowych sposobów wyszukiwania informacji. ChatGPT jest bowiem trzecią usługą wyszukiwania tej skali oznaczoną w ramach DSA, obok wspomnianych już Microsoft Bing i Google Search.
Roblox z kolei odniósł się do sprawy z wyraźną dumą. W oświadczeniu przekazanym PYMNTS firma podkreśliła, że jest pierwszą platformą gamingową, która osiągnęła taki poziom rozpoznawalności w Unii Europejskiej.
Jesteśmy dumni, że jesteśmy pierwszą platformą gamingową, która osiągnęła ten kamień milowy w UE, a wzrost ten napędzany był przez naszą społeczność deweloperów i wsparty naszym zaangażowaniem w tworzenie bezpiecznego, kulturalnego i dostosowanego do wieku doświadczenia online – przekazała firma.
Roblox podkreślił również, że od lat wdraża systemy weryfikacji wieku dla czatów i treści, a domyślne zabezpieczenia dla młodszych graczy stanowią fundament działania platformy. Firma zapowiedziała dalszą, konstruktywną współpracę z Komisją Europejską.
Reddit, w przeciwieństwie do pozostałych dwóch firm, nie odpowiedział na prośbę o komentarz skierowaną przez PYMNTS.
Szerszy kontekst unijnych regulacji
Warto zaznaczyć, że decyzja dotycząca ChatGPT, Reddita i Robloksa nie jest odosobnionym przypadkiem. Do tej pory Komisja Europejska nadała status VLOP lub VLOSE łącznie 28 firmom technologicznym. Wśród nich znajdują się takie giganty jak Amazon, Apple, Google, Meta, Microsoft oraz TikTok.
W praktyce oznacza to, że unijny regulator systematycznie rozszerza grono firm objętych podwyższonym nadzorem, w miarę jak kolejne usługi cyfrowe osiągają skalę oddziaływania porównywalną z największymi platformami internetowymi. Dla użytkowników w Europie może to oznaczać większą przejrzystość działania algorytmów oraz lepszą ochronę przed potencjalnymi zagrożeniami wynikającymi z korzystania z tych usług.