Zakłady Nitro-Chem podpisały kolejną umowę z amerykańską firmą Paramount Enterprises International. Wartość tego kontraktu wynosi 1,2 miliarda złotych, a jego realizacja obejmuje dostarczenie łącznie 18 tysięcy ton trotylu w latach 2027–2029. TNT produkowany w Bydgoszczy ma być przeznaczony do amerykańskich programów zbrojeniowych, w tym do produkcji pocisków artyleryjskich o kalibrze 155 mm.
Firma Nitro-Chem od wielu lat specjalizuje się w produkcji trotylu z myślą o eksporcie. Najwięcej tego materiału trafia do Stanów Zjednoczonych, ale również do Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Szwecji oraz Portugalii. Jak przypomniał Andrzej Kiński, redaktor naczelny miesięcznika „Wojsko i technika”, pierwsze kontrakty z Amerykanami zostały zawarte kilkanaście lat temu, podczas trwania konfliktów w Iraku i Afganistanie. Były one związane z realizacją umów offsetowych, które towarzyszyły zakupowi przez Polskę samolotów F-16 i zobowiązywały stronę amerykańską do zakupów w polskim przemyśle.
Obecnie zakłady Nitro-Chem są jedynym dużym producentem TNT w Europie. Choć fiński rząd ogłosił, że w mieście Pori powstanie fabryka materiałów wybuchowych za ponad 200 milionów euro, jej uruchomienie planowane jest dopiero na 2028 rok. Na tę chwilę Nitro-Chem posiada więc monopol na europejskim rynku trotylu. Linia produkcyjna w Bydgoszczy pochodzi z lat 70., ale jest regularnie modernizowana. Zakład w pełni wykorzystuje swoje moce produkcyjne i inwestuje w dalszy rozwój, by zwiększyć wydajność. Jak podkreśla Kiński, proces rozbudowy fabryki jest skomplikowany i czasochłonny – nie można po prostu zamówić gotowej instalacji i uruchomić jej w kilka miesięcy.
W Bydgoszczy oprócz trotylu wytwarzane są także inne materiały wybuchowe, takie jak heksogen (RDX) i oktogen (HMX). Te związki również wykorzystywane są do produkcji amunicji artyleryjskiej, min czy bomb, jednak ich produkcja jest trudniejsza i droższa niż w przypadku TNT. Z tego powodu to właśnie trotyl powstaje w największych ilościach, ponieważ jego produkcja jest najtańsza. Zdaniem Kińskiego, dostępność surowców do wytwarzania TNT nie stanowi większego problemu, choć rosnące na świecie zapotrzebowanie na amunicję wydłuża czas dostaw i podnosi ceny składników.
Trotyl jest związkiem organicznym wykorzystywanym jako materiał wybuchowy. Odkryto go w drugiej połowie XIX wieku, a od początku XX wieku znajduje zastosowanie głównie w przemyśle obronnym, górniczym oraz w budownictwie. W porównaniu z innymi materiałami wybuchowymi trotyl jest stosunkowo stabilny i do eksplozji potrzebuje detonatora lub podgrzania do temperatury 240°C. Po zainicjowaniu wybuchu fala uderzeniowa rozchodzi się z prędkością blisko 7 tysięcy metrów na sekundę.
Zobacz również: Prędkość detonacji – definicja, przykładowa lista
Siła wybuchu trotylu stała się wzorcem do określania mocy eksplozji niezależnie od jej źródła. Przykładowo, wybuch saletry amonowej w porcie w Bejrucie w sierpniu 2020 roku miał moc odpowiadającą 1100 tonom trotylu. Natomiast bomba atomowa „Little Boy”, zrzucona na Hiroszimę w 1945 roku, wywołała eksplozję porównywalną do 15 tysięcy ton TNT.
Zobacz również: Nitrogliceryna – materiał wybuchowy. Właściwości, zastosowanie