Mrówczan wapnia (ang. calcium formate) to inaczej sól wapniowa kwasu mrówkowego. Związek ten wykorzystywany jest w przemyśle spożywczym, chemicznym, a także w procesie produkcji pasz dla zwierząt. Jakie ma właściwości, konkretne zastosowanie i czy jest szkodliwy dla zdrowia? Wszystkie te informacje znajdziesz w poniższym artykule.
Mrówczan wapnia E238 – właściwości
Związek ten o wzorze sumarycznym CaC2H2O4 przybiera w warunkach pokojowych postać białego lub jasnożółtego proszku i lekkim zapachu. Jest niepalny. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, a roztwory mrówczanu wapnia przybierają lekko zasadowe pH – około 8. Nierozpuszczalny w etanolu. Mrówczan wapnia pozyskiwany jest przemysłowo z wodorotlenku sodu i tlenku węgla. Występuje też naturalnie w formie kwasu mrówkowego. W czystej formie podrażnia układ wzrokowy, ale nie działa drażniąco na skórę. Wdychanie mrówczanu wapnia może być niebezpieczne i podrażniać drogi oddechowe.
| Masa molowa | 130,11 g/mol |
| Gęstość | 2.02 g/cm3 |
| Numer CAS | 544-17-2 |
| Numer PubChem | 10997 |
| Gęstość | 2,02 g/cm³; ciało stałe |
| Rozpuszczalność w wodzie | 161 g/l (0 °C); 166 g/l (20 °C); 184 g/l (100 °C) |
| Temperatura topnienia | 300 °C |
| Numer ChEBI | CHEBI:81851 |
| Numer ChemSpider | 10531 |
| ECHA InfoCard | 100.008.058 |
| Numer EC | 208-863-7 |
| Numer RTECS | LQ5600000 |
| Numer UNII | NP3JD65NPY |
Zastosowanie mrówczanu wapnia
Substancja ta jest zabroniona jako dodatek do żywności dla ludzi na terenie Unii Europejskiej. Może natomiast występować jako konserwant w pokarmach dla zwierząt. Swoimi właściwościami ogranicza rozwój mikroorganizmów w produkcie i wydłuża tym samym termin jego przydatności do spożycia przez zwierzęta. Około 15 gram mrówczanu wapnia dodanego do 1 kg produktu, obniża jego pH o 1 stopień i jest to maksymalna, zalecana dawka, która może być stosowana na terenie Unii Europejskiej. Jest ona bezpieczna dla większości zwierząt, takich jak świnie, kurczaki, ryby czy bydło (np. krowy, kozy, owce etc.).
Mrówczan wapnia ogranicza rozwój takich bakterii jak: E. coli, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus oraz Enterococcus hirae. Może również działać grzybobójczo, co jednak nie zostało oficjalnie potwierdzone.
Odnosząc się jednak do produktów żywnościowych przeznaczonych dla ludzi, mrówczan wapnia można znaleźć np. sokach owocowych, zakonserwowanych warzywach i napojach bezalkoholowych. Jego dopuszczalne dzienne spożycie powinno nie przekraczać 3 mg/kg masy ciała. Substancja ta po spożyciu jest metabolizowana w wątrobie i wydalana wraz z moczem. Większe stężenie mrówczanu wapnia w organizmie wywołuje efekt moczopędny.
Mrówczan wapnia jako nawóz dolistny
Powszechnie wykorzystuje się mrówczan wapnia jako składnik nawozów dolistnych. Nawóz taki cechuje się tym, że:
- upłynnia się przy wilgotności 98% RH
- jest bezpieczny zarówno dla liści, jak i znajdujących się blisko owoców
- mrówczan występuje naturalnie, np. w owocniach
- substancja ta jest szybko transportowana wewnątrz rośliny, tym samym szybko może trafić do owoców
- czym jest eozyna
- jakie zastosowanie ma woda destylowana
- jakie są rodzaje kawy i rodzaje miodu