Trump grozi zablokowaniem sprzedaży samolotów Bombardier w USA

Prezydent Donald Trump zagroził kanadyjskiemu producentowi samolotów Bombardier zakazem sprzedaży jego maszyn na rynku amerykańskim, jeśli firma nie przeniesie produkcji do Stanów Zjednoczonych. Groźba padła w momencie, gdy spór handlowy między Waszyngtonem a Ottawą wchodzi w kolejną, coraz ostrzejszą fazę.

• Trump napisał na Truth Social, że Bombardier nie może już traktować Ameryki jako „skarbonki” i musi budować samoloty na miejscu, jeśli chce mieć dostęp do amerykańskiego rynku.
• Wpis pojawił się na kilka godzin przed wejściem w życie kanadyjskich ceł odwetowych obejmujących towary z USA o wartości 20 miliardów dolarów.
• Bombardier zatrudnia już 3500 pracowników w fabryce w stanie Kansas oraz prowadzi działalność w dziewięciu innych amerykańskich stanach i Waszyngtonie.
• Około połowa floty samolotów firmy, czyli 5100 maszyn, znajduje się w rękach klientów z USA.
• Premier Quebecu Christine Fréchette zadeklarowała pełne wsparcie dla firmy i odmówiła odpowiadania „prowokacją na prowokację”.

Co dokładnie napisał Trump?

W poniedziałkowym wpisie prezydent USA nie zostawił miejsca na wątpliwości co do swoich intencji. „NO MORE SELLING BOMBARDIER IN THE UNITED STATES!” – napisał wielkimi literami, dodając, że firma musi budować samoloty na terenie Stanów Zjednoczonych, jeśli chce zachować dostęp do tamtejszego rynku.

Nie wiadomo jednak, w jaki sposób prezydent chciałby faktycznie zablokować sprzedaż samolotów kanadyjskiego producenta. Bombardier od lat prowadzi działalność produkcyjną również na terenie USA, więc realizacja takiej groźby wymagałaby zmiany dotychczasowych zasad handlu między obu krajami.

Bombardier już produkuje w Ameryce

Firma z siedzibą w Montrealu ma fabrykę w Kansas, gdzie powstają specjalistyczne samoloty wojskowe. Pracuje tam 3500 amerykańskich pracowników. Poza tym Bombardier prowadzi obiekty w Teksasie, Arizonie, Florydzie, Connecticut, Illinois, Delaware, Kalifornii, Waszyngtonie oraz New Jersey.

W praktyce oznacza to, że firma od dawna ma poważne zaangażowanie w amerykańską gospodarkę, nie tylko poprzez sprzedaż gotowych maszyn, ale też przez zatrudnienie i inwestycje na miejscu. Samoloty Bombardiera powstają w zakładach rozsianych po Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Meksyku, co jest zgodne z umową o wolnym handlu podpisaną jeszcze przez samego Trumpa podczas jego pierwszej kadencji – znaną w Kanadzie jako CUSMA, a w USA jako USMCA.

W oficjalnym oświadczeniu firma nie odniosła się wprost do gróźb prezydenta, ale podkreśliła znaczenie swojej obecności za oceanem.

Bombardier ceni sobie świetne partnerstwo z amerykańskimi firmami oraz swoimi pracownikami w USA. Naszym planem jest dalsze inwestowanie w ludzi, klientów i społeczności, w których działamy na terenie całego kraju – przekazała firma w oświadczeniu.

Rzecznicy Bombardiera dodali, że działalność spółki tworzy dziesiątki tysięcy miejsc pracy w Stanach Zjednoczonych dzięki rosnącej obecności firmy na amerykańskim rynku.

Dlaczego Bombardier jest tak ważny dla Kanady?

Bombardier to jedna z największych spółek w Kanadzie i zarazem filar przemysłu produkcyjnego w Quebecu. Według raportu zamówionego przez samą firmę, w 2024 roku jej działalność wniosła do kanadyjskiego PKB aż 7,4 miliarda dolarów kanadyjskich, co odpowiada około 5,4 miliarda dolarów amerykańskich.

Nic więc dziwnego, że groźby Trumpa spotkały się z natychmiastową reakcją lokalnych władz. Premier Quebecu Christine Fréchette określiła firmę jako powód do dumy dla całej prowincji i sztandarowy przykład lokalnej gospodarki. Polityczka poinformowała, że skontaktowała się osobiście z prezesem Bombardiera, Ericem Martelem, oferując pełne wsparcie rządu prowincji.

Nie odpowiem prowokacją na prowokację – napisała Fréchette, dodając – Quebec nie pozwoli nikomu dyktować, gdzie nasze firmy mają produkować, aby mieć dostęp do rynku.

Skąd napięcia między Kanadą a USA?

Groźba wobec Bombardiera nie pojawiła się w próżni. Rozmowy handlowe między oboma krajami załamały się pod koniec sierpnia, gdy strona kanadyjska opuściła stół negocjacyjny. W odpowiedzi Stany Zjednoczone wprowadziły nowe, 50-procentowe cła na szereg kanadyjskich towarów.

Premier Kanady Mark Carney oskarżył administrację Trumpa o przedstawienie w ostatniej chwili warunków, które określił jako niesprawiedliwe i nieopłacalne ekonomicznie. Z drugiej strony amerykańscy urzędnicy zarzucili mu, że odmówił podpisania porozumienia z powodów politycznych, mając na uwadze niską popularność Trumpa w Kanadzie. Sam premier zaprzeczył takim oskarżeniom.

Co istotne, poniedziałkowy wpis Trumpa zbiegł się w czasie z wejściem w życie kanadyjskich ceł odwetowych na amerykańskie towary o wartości 20 miliardów dolarów, co odpowiada około 14,7 miliarda funtów. Widać więc wyraźnie, że spór o Bombardier to tylko jeden z elementów szerszego konfliktu handlowego, który w ostatnich tygodniach znacząco przybrał na sile.

Biuro premiera Marka Carneya zostało poproszone przez BBC o komentarz w tej sprawie, jednak odpowiedź na razie nie została udzielona. W zależności od dalszego rozwoju sytuacji, spór wokół Bombardiera może stać się kolejnym punktem zapalnym w relacjach handlowych między obiema stronami granicy.