Zakończył się montaż 76 turbin na morskiej farmie wiatrowej Baltic Power. Ten realizowany przez Orlen i Northland Power projekt wart około 20 mld zł znalazł się w decydującej fazie przygotowań do komercyjnego startu, a od 10 lipca testowo wytwarzany prąd trafia do krajowej sieci. Komercyjny start elektrowni zaplanowano na przełomie 2026/2027 roku.
Najważniejsze informacje o tym etapie inwestycji przedstawiają się następująco:
- Zamontowano wszystkie 76 turbin, co oznacza wejście Baltic Power w końcową fazę budowy.
- Projekt o wartości około 20 mld zł doczeka się oficjalnego startu na przełomie 2026/2027 roku.
- Testowy prąd od 10 lipca płynie do sieci i jest sprzedawany po cenach rynkowych bez wsparcia państwa.
- Farma zostanie wyposażona w automatyczny system radarów i kamer, który ochroni migrujące żurawie.
- Na stacji PSE w Choczewie po raz pierwszy w Polsce zastosowano jednofazowe przekładniki napięciowe mocy.
Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara podkreślił, że ten moment był dla firmy długo wyczekiwany.
15 lat zeszło nam, żeby symbolicznie rozpocząć działalność Baltic Power. 76 turbin jest zamontowanych. To wielka chwila – powiedział Ireneusz Fąfara.
Próbny prąd już płynie
Pierwsza energia z Baltic Power trafiła do polskiego systemu elektroenergetycznego 10 lipca. Od tego czasu turbiny pracują z różną mocą, przechodząc testy i okresowe przeglądy, które potrafią trwać od kilku do kilkunastu dni.
Mimo braku pełnej koncesji spółka może handlować wytworzonym prądem w trybie nadzwyczajnym. Baltic Power uiszcza opłatę przedkoncesyjną do budżetu państwa, co otwiera jej drogę do takiej działalności. Za sprzedaż odpowiada Orlen Energia, z którym farma ma podpisaną umowę PPA.
Co istotne, w tym trybie nie obowiązuje cena referencyjna z kontraktu różnicowego. Oznacza to, że prąd jest sprzedawany po stawkach rynkowych bez dopłat od państwa, a ewentualne przychody zależą od poziomu cen giełdowych.
Ile może kosztować energia z Bałtyku
Kontrakt różnicowy to dwustronne zabezpieczenie. Gwarantuje inwestorowi stały poziom przychodów w okresie operacyjnym, a państwu chroni przed nadmiernymi wypłatami, gdy ceny rynkowe rosną. W praktyce jeśli cena giełdowa przekroczy gwarantowaną stawkę, inwestor zwraca nadwyżkę Zarządcy Rozliczeń.
Dla projektów offshore wind z pierwszej fazy cena referencyjna wynosi 319,6 zł za MWh, ale to kwota bazowa z 2021 roku. Po indeksacji inflacyjnej w 2026 roku może to być około 459 zł za MWh, co pokazuje skalę waloryzacji tych zobowiązań.
| Rok | Cena referencyjna | Uwagi |
|---|---|---|
| 2021 | 319,6 zł/MWh | kwota bazowa |
| 2026 | około 459 zł/MWh | po indeksacji |
Stacje na morzu i lądzie
Dwie morskie stacje elektroenergetyczne (OSS) pełnią centralną rolę w całym projekcie. To one zbierają moc z 76 turbin za pomocą ponad 200 km podwodnych kabli wewnętrznych, a następnie podnoszą napięcie, by przesyłać energię dalej.
Adam Rymarczuk, Deputy OSS Manager w Baltic Power, zwraca uwagę na szczególny charakter przyłączenia. Morska farma wymusiła budowę nowej infrastruktury w stacji PSE w Choczewie.
Przyłączenie morskich farm wiatrowych to dla naszego systemu projekt bez precedensu. Wyjątkowość tego zadania doskonale widać na stacji PSE w Choczewie. Specjalnie na potrzeby wyprowadzenia mocy z Bałtyku zaprojektowano tam nową infrastrukturę, wykorzystującą jednofazowe przekładniki napięciowe mocy. To pierwszy taki przypadek w polskiej elektroenergetyce – mówi Adam Rymarczuk.
W praktyce oznacza to, że morska energetyka wiatrowa przyczynia się również do postępu technologicznego na lądzie. Nowe rozwiązania w Choczewie pokazują, jak duże projekty offshore zmieniają krajową sieć elektroenergetyczną.
Kamery wypatrzą żurawie
Wpływ farmy na ptaki to temat, który wymaga szczególnej uwagi. Morskie turbiny mają łopaty umieszczone wysoko nad powierzchnią wody. Najniższy punkt łopaty znajduje się od 22 do 25 metrów nad taflą, przez co wiele gatunków przelatuje pod nimi.
Jednak jeden gatunek wymaga dodatkowego podejścia. Żurawie migrujące jesienią przez Bałtyk przelatują dokładnie przez obszar farmy.
Nietypowym wyzwaniem, które zidentyfikowano dla tego projektu, są żurawie, które w trakcie migracji przez Bałtyk, zwłaszcza jesienią, przelatują przez obszar farmy – mówi Michał Śmielak, Environment Lead w Baltic Power.
Dlatego farma zostanie doposażona w automatyczny system wyłączania turbin. Składa się on z radaru i systemu kamer, które rozpoznają gatunek oraz tor lotu ptaków. Gdy wykryją przelot żurawi, potrafią sekwencyjnie wyłączać poszczególne turbiny na czas ich przelotu.
Takie rozwiązanie nie jest zupełną nowością, bo podobne mechanizmy stosuje się w lądowej energetyce wiatrowej. W przypadku Baltic Power chodzi jednak o dostosowanie go do specyfiki otwartego morza i konkretnego gatunku.