Rosnące ceny oleju napędowego uderzają w firmy transportowe, a to może przełożyć się na wyższe ceny towarów w sklepach. Przewoźnicy ostrzegają, że bez szybkich działań rządu część przedsiębiorstw nie utrzyma płynności finansowej. Domagają się między innymi wprowadzenia paliwa profesjonalnego oraz czasowych ulg podatkowych.
- Paliwo odpowiada już za 35-40 proc. kosztów operacyjnych firm transportowych, co przy obecnych stawkach zagraża ich opłacalności.
- Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych chce mechanizmu, który zwróciłby licencjonowanym przewoźnikom część akcyzy oraz opłat paliwowej i emisyjnej.
- Branża proponuje ustabilizowanie ceny oleju napędowego na poziomie gospodarczo akceptowalnym, na przykład około 6 zł za litr.
- W ciągu dwóch tygodni Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie odebrała kilkadziesiąt sygnałów o problemach z płynnością od firm z transportu, budownictwa, spedycji i przemysłu chemicznego.
- Kolejne podwyżki cen transportu mogą przenieść się na ceny produktów w sklepach i zwiększyć presję inflacyjną.
Dlaczego paliwo tak mocno obciąża przewoźników?
W transporcie drogowym olej napędowy to jeden z największych wydatków. Paliwo odpowiada już za 35-40 proc. kosztów operacyjnych firm przewozowych. Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie mówi wręcz o historycznych rekordach cen na stacjach.
Dodatkowy problem wynika z długoterminowych kontraktów. Przedsiębiorcy często podpisują umowy na kilka miesięcy do przodu i nie mogą szybko zmienić stawek dla klientów. Jeżeli kontrakt nie zawiera klauzuli umożliwiającej renegocjację przy gwałtownym wzroście kosztów, różnicę przewoźnik pokrywa z własnej marży.
Kontrakty są zawierane zwykle na kilka miesięcy do przodu, nie ma więc szans na szybkie zmiany warunków współpracy, a nie zawsze przedsiębiorcy transportowi podpisują klauzulę umożliwiające im renegocjacje umów, gdy dochodzi do nagłej, niezależnej od nich sytuacji gospodarczej – mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.
W ciągu dwóch tygodni izba otrzymała kilkadziesiąt sygnałów od firm z województwa zachodniopomorskiego. Najczęściej chodzi o transport, budownictwo, spedycję lądową i przemysł chemiczny.
Na czym miałoby polegać paliwo profesjonalne?
Główny postulat branży to stworzenie w Polsce instytucji paliwa profesjonalnego. Mechanizm objąłby firmy z licencją na krajowy lub międzynarodowy drogowy transport rzeczy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
W praktyce państwo zwracałoby tym przedsiębiorstwom część podatku akcyzowego oraz opłat paliwowej i emisyjnej zawartych w cenie oleju napędowego. Dzięki temu zawodowy transport płaciłby za diesel mniej niż zwykły kierowca na stacji.
Dariusz Matulewicz, prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych, wskazuje poziom, który przywróciłby firmom przewidywalność.
Oczekujemy od rządzących nie tylko deklaracji, ale i konkretnych działań związanych z procedurami osłonowymi gwarantującymi przedsiębiorcom przewidywalność w działaniu. Mowa np. o wprowadzeniu instytucji paliwa profesjonalnego dla np. przewoźników drogowych i rolników, tak by ustabilizować ceny na poziomie gospodarczo akceptowalnym, mogłoby to być np. 6 złotych za litr – mówi Matulewicz.
Branża przekonuje, że takie rozwiązanie mieści się w prawie unijnym. Stowarzyszenie przywołuje art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy Rady 2003/96/WE, który dopuszcza obniżoną stawkę akcyzy na diesel używany do celów handlowych. Podobne instrumenty działają już we Francji, Hiszpanii i Belgii. Zdaniem przewoźników brak takiego mechanizmu w Polsce osłabia ich pozycję względem zagranicznej konkurencji.
Jeżeli pełne wdrożenie systemu wymagałoby dłuższych prac legislacyjnych, branża proponuje rozwiązanie przejściowe. Polegałoby ono na bezpośrednich dopłatach do każdego litra oleju napędowego kupionego przez licencjonowanych przewoźników, na zasadach zbliżonych do wsparcia dla rolników.
Jakie doraźne ulgi mogą pomóc firmom?
Lista postulatów nie kończy się na tańszym dieslu. Stowarzyszenie chce czasowego zwolnienia zawodowych przewoźników towarowych z opłaty paliwowej i emisyjnej. Taki ruch można wprowadzić szybciej niż pełną zmianę systemu podatkowego.
Druga część pomocy dotyczy ZUS i urzędów skarbowych. Firmy, które wykażą straty spowodowane wzrostem cen energii i paliw, mogłyby na preferencyjnych zasadach odraczać lub rozkładać na raty składki ZUS oraz zaliczki na CIT lub PIT, bez opłat prolongacyjnych.
Pismo w tej sprawie trafiło do ministra infrastruktury. Do wiadomości otrzymali je także minister finansów, premier oraz sejmowa Komisja Infrastruktury.
Czy wyższe ceny paliw przeniosą się na sklepowe półki?
Wzrost kosztów transportu to nie tylko problem przewoźników. Każda podwyżka frachtu może trafić do rachunku producenta, hurtownika, a finalnie konsumenta. Stowarzyszenie ostrzega, że dalsze zwiększanie kosztów przewozu może wymusić podwyżki cen produktów i nakręcić inflację.
Także Północna Izba Gospodarcza podkreśla, że obecne ceny paliw szybko staną się składnikiem cen towarów i usług. Hanna Mojsiuk zwraca uwagę, że w części branż paliwo sięga 30 proc. kosztów. Jej zdaniem sektor małych i średnich firm odczuwa ten skok procentowo nawet mocniej niż duże przedsiębiorstwa.
Bez paliwa nie ma dystrybucji, bez dystrybucji nie ma klientów. Sektor MŚP też czuje wzrost cen – dodaje Mojsiuk.
Przedstawiciele Północnej Izby Gospodarczej pracują nad własnymi propozycjami rozwiązań, które mają przedstawić pod koniec tygodnia. Ich zdaniem rządowe programy osłonowe powinny uwzględniać także małe i średnie przedsiębiorstwa.
Branża ostrzega przed falą bankructw
Podwyżki paliw nakładają się na inne koszty, takie jak wynagrodzenia, opłaty drogowe i konkurencja przewoźników z państw trzecich. Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych przestrzega przed dalszym pogorszeniem rentowności i kolejną falą bankructw.
Organizacja uważa, że brak reakcji może doprowadzić do trwałej utraty części rynku przez polskie przedsiębiorstwa oraz problemów w łańcuchach dostaw. Skoro firmy transportowe nie mogą zrezygnować z tankowania, chcą, aby państwo przynajmniej częściowo zamortyzowało gwałtowny wzrost kosztu paliwa.